- Kamu çalışanlarına yapay zeka eğitimi zorunlu kılınacak ve başarılı olanlara mikro sertifika verilecek.
- 3 yıllık yol haritaları kapsamında en az 10 bakanlıkta 30'dan fazla pilot proje başlatılacak.
- e-Devlet'te yapay zeka uygulamaları devreye girerken yüksek riskli sistemler sıkı güvenlik denetiminden geçecek.
Türkiye, kamu hizmetlerinde yapay zeka kullanımını yaygınlaştırmak için kapsamlı bir dönüşüm sürecine hazırlanıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında kamu çalışanlarına temel yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verilmesi zorunlu hale getirilecek. E-öğrenme yöntemiyle sunulacak eğitimlerde yalnızca katılım değil, personelin başarı düzeyi de takip edilecek. Programı başarıyla tamamlayan çalışanlara ise seviyelerini gösteren mikro sertifikalar verilmesi planlanıyor.
Kamu personeline yapay zeka eğitimi
Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında kamu çalışanlarının yapay zeka konusunda temel yetkinlik kazanması hedefleniyor. Eğitimlerin kurumların insan kaynakları sistemleri üzerinden zorunlu tutulması planlanırken, çalışanlara görev ve sorumluluklarına uygun kısa uygulama modülleri de sunulacak.
Eğitimlerde yapay zekanın temel kavramlarının yanı sıra üretken yapay zeka araçlarının güvenli kullanımı ele alınacak. Kişisel verilerin korunması, etik kullanım, yanlış bilgi ve derin sahte içeriklere karşı farkındalık da programın temel başlıkları arasında bulunacak.
Eğitim başarısı da ölçülecek
Yeni sistemde kamu çalışanlarının yalnızca eğitimi tamamlayıp tamamlamadığına bakılmayacak. Ölçme ve değerlendirme sonuçları üzerinden personelin eğitimlerdeki başarı düzeyinin düzenli olarak takip edilmesi planlanıyor.
Eğitim sürecini başarıyla tamamlayan personele, sahip oldukları yapay zeka yetkinliğini gösteren seviye bazlı mikro sertifikalar verilecek. Bu sertifikaların, çalışanların hangi düzeyde bilgi ve uygulama becerisine sahip olduğunu ortaya koyması ve kurumların personel yetkinliklerini daha sistematik biçimde takip etmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
Yapay zekada “tara-pilotla-ölçekle” modeli
Kamu kurumlarındaki yapay zeka dönüşümünün yalnızca eğitimle sınırlı kalmaması planlanıyor. Projelerin kullanım alanlarının belirlenmesi, sahada test edilmesi ve başarılı uygulamaların yaygınlaştırılması için “tara-pilotla-ölçekle” modeli uygulanacak.
Bu kapsamda kurumlarda yapay zekadan sorumlu birim amiri veya doğrudan başkana bağlı üst düzey bir yönetici görevlendirilecek. Sorumlu yönetici, kurumun yapay zeka proje ve uygulamalarından oluşan portföyü yönetecek ve çalışmaların ilerleme durumunu düzenli olarak raporlayacak.
Kurumlara üç yıllık yapay zeka yol haritası
Yapay zekadan sorumlu yöneticilerin belirlenmesinin ardından kamu kurumlarının üç yıllık Yapay Zeka Yol Haritası hazırlaması planlanıyor. Kurumların yol haritalarını ve yıllık hedeflerini 12 hafta içinde tamamlaması öngörülüyor.
Hazırlanacak planlarda yapay zekanın hangi hizmet ve süreçlerde kullanılacağı, hangi uygulamaların pilot olarak başlatılacağı ve başarılı sonuç veren projelerin nasıl yaygınlaştırılacağı belirlenecek.
En az 30 yapay zeka pilotu başlatılacak
Eylem planında kamu kurumlarındaki pilot uygulamalara da önemli bir yer ayrılıyor. İlk 12 ay içinde en az iki pilot dalgasının hayata geçirilmesi ve 10 veya daha fazla bakanlıkta en az 30 yapay zeka pilot uygulamasının başlatılması hedefleniyor.
Her bakanlıkta yapay zekanın kullanılabileceği alanlar sistematik olarak taranacak. Potansiyeli yüksek alanlarda hızlı pilot uygulamalar başlatılacak. Başarı kriterlerini karşılayan projelerin ise 6 ila 12 ay içinde daha geniş ölçekte uygulanması planlanıyor.
En az 10 kritik kamu hizmeti için pilot aşamadan geniş ölçekli kullanıma kadar ilerleyen uçtan uca bir “pilot-ölçek hattı” kurulması da hedefler arasında yer alıyor.
Kamu alımlarında teknogirişim şartı
Pilot ve ilk ölçekli yapay zeka uygulamalarında küçük ve orta hacimli kamu alımlarına öncelik verilmesi planlanıyor. Yapay zeka projelerine yönelik kamu alımlarına katılacak girişimlerin teknogirişim belgesine sahip olması esas alınacak.
Bu modelle kamu kurumlarının yenilikçi teknoloji şirketlerinden daha hızlı hizmet alabilmesi ve pilot projelerin daha kısa sürede hayata geçirilmesi amaçlanıyor.
e-Devlet'te yapay zeka destekli hizmetler
Yapay zeka dönüşümünün vatandaşlara doğrudan yansıyacağı öncelikli alanlardan biri de e-Devlet olacak.
İlk aşamada kişiselleştirilmiş hizmet yönlendirmesi, başvuruların ön kontrolü ve akıllı belge desteği gibi uygulamaların pilot olarak devreye alınması planlanıyor. E-Devlet üzerinden en az 5 yapay zeka destekli vatandaş hizmetinin pilotlanması ve daha sonra başarılı bulunan uygulamaların ölçeklendirilmesi hedefleniyor.
Yüksek etkili yapay zekaya denetim
Vatandaşları doğrudan etkileyebilecek yüksek etkili yapay zeka sistemlerinin doğrudan kullanıma alınmaması planlanıyor. Bu sistemlerin öncesinde belgelendirme ve değerlendirme süreçlerinden geçirilmesi zorunlu olacak.
Uygulamalarda kişisel verilerin korunması, yapay zeka tarafından alınan kararların açıklanabilir olması ve insan gözetiminin sürdürülmesi temel ilkeler arasında tutulacak.
Böylece kamu yönetimindeki yapay zeka dönüşümünün eğitim, yönetişim, pilot uygulama, ölçme-değerlendirme ve denetim aşamalarını birlikte kapsayan bir sistem üzerinden yürütülmesi hedefleniyor.