Her kelimenin bir etimolojik geçmişi ve dil bilgisi kuralları çerçevesinde belirlenmiş belirli bir kullanım alanı vardır. Dilimizin sunduğu zenginlikten faydalanmak, yaşantımızda bizlere büyük kolaylıklar sağlar. En çok arananlar listesinde bulunan kesmek kelimesinin TDK karşılığı merak konusudur.
TDK Kayıtlarında kesmek nedir?
Sözlük maddesi olarak bakıldığında, kelimenin tek bir tanıma sığmadığı ve çeşitli durumları ifade ettiği görülür. Güncel anlamları maddeler halindedir.
- -i Bıçak, makas vb. bir araçla bir şeyi ikiye ayırmak, parçalamak; katetmek
- Dibinden ayırmak
- Düzgün parçalara ayırmak
- Kesici bir araçla yaralamak
- nesnesiz Ucunu almak
- nesnesiz Hayvanın başını gövdesinden ayırmak; boğazlamak
- Son vermek, gidermek
- Ara vermek
- Bir şeyden yoksun bırakmak, vermemek
- Akımı durdurmak
- Belirtmek, kararlaştırmak
- nesnesiz, -den Verilecek şeyin bir bölümünü alıkoyup vermemek
- Para basmak
- Azaltmak, güçleştirmek
- İskambil kâğıtlarında destenin üzerinden bir bölümünü kaldırıp öte yana koymak
- Geçişi önlemek
- nesnesiz Susmak
- Hasta organı ameliyatla almak
- Bölmek, ayırmak
- Yazıyı, filmi kısaltmak
- -e Söylenen şeye bürünmek
- nesnesiz, argo Uydurmak, yalan söylemek
- Rüzgâr, soğuk vb. çok etkili olmak
- mecaz Birini yermek, kötülemek
- mecaz Karşı cinsten birisini sürekli olarak süzmek, dikkatli bir biçimde bakmak
- mecaz Vahşice öldürmek
- spor Oyuncuyu takım kadrosuna almamak
Kesmek ile kurulan cümleler
Farklı yazarlardan ve metinlerden alıntılanan, kelimenin kullanım sahasını gösteren cümleleri inceleyebilirsiniz.
- İpi kesmek.
- Ağaçları kesmek. Dalları kesmek.
- Eti kesmek. Patatesi kesmek.
- Saç kesmek. Tırnak kesmek.
- Koyun kesmek. Tavuk kesmek.
- Bu ilaç baş ağrısını keser.
- Bu üç zavallı bizden rahatsız oldular ve derslerini keserek çekildiler.
- Yardımı kestiler. Ücreti ödemeyince telefonu kestiler.
- Şimdi belediye ile anlaşamayan müteşebbis cereyanı kesmiş.
- Gününü daha kesmedik.
- Ücretinden beş lira kesmişler.
- Rüzgâr geminin yolunu kesiyor.
- Yolu kesmek.
- Kes artık yeter!
- Bulvarı kesen küçük sokaklardan biri.
- Tabiat mayıs ayında yeşile kesti.
- Rüzgâr yüzümü kesiyor.
- Hiç değil beni kesmeden edemez o.
Kesmek ifadesini barındıran atasözleri ve deyimler
Kültürümüzde yer eden ve bu ifadeyle kurulan atasözleri ile deyimlerin anlamları aşağıda açıklanmıştır.
- Kesip atmak
- Kesip biçmek
- Kes parmağını çık pazara, merhem buyuran çok olur
- Kestiği tırnak olamamak
Kesmek ile kurulan birleşik kelimeler
Türkçede zengin bir kullanım alanına sahip olan kesmek, pek çok birleşik kelimenin yapısında yer almaktadır.
- Kesyap
- Kesyapıştır
- Ateşkes
- Şekilkes
