- Macaristan Parlamentosu, Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok'un görevini sona erdirecek anayasa değişikliğini kabul etti.
- Başbakan Peter Magyar, değişikliği Orban döneminin siyasi yapısını tasfiye etme sürecinin parçası olarak nitelendirdi.
- Fidesz ve KDNP milletvekilleri oylamayı boykot etti.
- Düzenleme milletvekillerine görev süresi sınırı ve Anayasa Mahkemesi üyelerine yaş sınırı da getiriyor.
Macaristan Parlamentosu'nda kabul edilen anayasanın 17'nci değişiklik paketiyle Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok'un görev süresinin, kamuoyunda oluştuğu belirtilen "ciddi güven kaybı" gerekçesiyle sona erdirilmesi kararlaştırıldı.
199 sandalyeli parlamentoda yapılan oylamada değişiklik paketi 139 kabul ve 6 ret oyuyla kabul edilirken, eski Başbakan Viktor Orban'ın liderliğini yaptığı Fidesz ile Hristiyan Demokrat Halk Partisi (KDNP) milletvekilleri oturumu ve oylamayı boykot etti.
Peter Magyar: Bu anayasaya dokunmamak ihanet olurdu
Başbakan Peter Magyar, parlamentoda yaptığı konuşmada anayasa değişikliğinin, Viktor Orban döneminde oluşturulan siyasi ve kurumsal yapının tasfiyesine yönelik reformların önemli bir aşaması olduğunu söyledi.
Magyar, "Bu anayasaya dokunmamak Macar ulusuna ihanet olurdu." ifadelerini kullanırken, Cumhurbaşkanı Sulyok'un değişikliği beş gün içinde imzalamaması halinde parlamento tarafından görevden alma sürecinin başlatılacağını belirtti.
Yargı ve milletvekilliği sistemi de değişiyor
Anayasa değişikliği yalnızca cumhurbaşkanlığı makamını değil, yargı ve yasama sistemini de kapsıyor.
Buna göre Anayasa Mahkemesi üyeleri için yeniden 70 yaş sınırı getirilecek. Orban'a yakın isimlerden biri olarak görülen Anayasa Mahkemesi Başkanı ve eski Başsavcı Peter Polt ile 70 yaşını aşmış üç yüksek mahkeme üyesinin görevi, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden iki ay sonra sona erecek.
Düzenleme ayrıca milletvekilleri için en fazla üç dönem veya toplam 12 yıllık görev süresi sınırı getiriyor. Bu süreyi dolduran isimler bir sonraki genel seçimlerde yeniden aday olamayacak.
Yeni cumhurbaşkanı 30 gün içinde seçilecek
Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmesinin ardından parlamentonun 30 gün içinde yeni cumhurbaşkanını seçmesi öngörülüyor.
Peter Magyar, 12 Nisan seçimlerinde iktidara geldikten sonra Cumhurbaşkanı Sulyok'u "Viktor Orban'ın kuklası" olarak nitelendirerek istifaya çağırmış, istifa etmemesi halinde anayasa değişikliği yapılacağını açıklamıştı.
Sulyok'un görevi bırakmayı reddetmesi üzerine hükümet, 5 Temmuz'da mevcut cumhurbaşkanının görevden alınmasını da içeren anayasa değişikliği teklifini parlamentoya sunmuştu.
Tisza'nın anayasa çoğunluğu süreci hızlandırdı
12 Nisan'daki genel seçimleri Peter Magyar liderliğindeki Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza), 199 sandalyeli parlamentoda 141 milletvekili kazanarak anayasa değişikliği yapabilecek çoğunlukla tamamladı.
Magyar, 9 Mayıs'ta yemin ederek resmen başbakanlık görevine başlamış ve 16 yıllık Viktor Orban iktidarını sona erdirmişti. Yeni hükümet, göreve gelmesinin ardından Orban döneminde oluşturulan siyasi kurumlarda kapsamlı değişikliklere yöneldi.