Milyar dolarlık israf belgelendi: NASA'nın iptal edilen Artemis projelerinde kriz

Yazan: Nihan Miray Yirmibeş

27 Haziran 2026 13:40

NASA’nın Ay’a dönüş takviminde radikal bir temizliğe giderek fişini çektiği 4 büyük projeye dair resmi müfettiş raporu yayımlandı.

131 milyon dolarlık adaptör 13 yıllık çıkmaza girdi

Müfettiş raporunun en çok konuşulan unsuru, Orion kapsülünü roket gövdesine sabitleyen 10 metre yüksekliğindeki Universal Stage Adapter (USA) oldu.

Herhangi bir itki sistemi ya da karmaşık elektronik devre barındırmayan bu kompozit parça için 2017'de Dynetics firmasıyla 131 milyon dolara anlaşılmıştı.

Ancak durdurma emri verildiğinde harcanan para 353 milyon doları bulmuştu; uzmanlar proje sürseydi bu basit parçanın 13 yılda ancak tamamlanıp 497 milyon dolara mal olacağını hesapladı.

Fiyaskoya dönüşen ve resmi olarak iptal edilen 4 dev bileşen

NASA Genel Müfettiş Ofisi, bütçeyi tüketen ve resmi olarak çalışması durdurulan projeleri tek tek listeledi.

SLS roketinin yeni nesil motor bölümü EUS, yarım milyar dolarlık meşhur bağlantı adaptörü USA, Bechtel firmasının yapımını üstlendiği ve maliyeti 1,6 milyar dolara tırmanan mobil fırlatma kulesi ML2 ve Northrop Grumman tarafından geliştirilen Ay yörünge istasyonunun yaşam modülü HALO.

Jared Isaacman: "Bu sistemler Ay’a iniş için zorunlu değildi"

Yüklenici devlerin iptal kararlarına lobi faaliyetleriyle tepki göstermesi üzerine NASA Yöneticisi Jared Isaacman net bir duruş sergiledi.

Söz konusu donanımların hiçbirinin astronotları Ay yüzeyine indirmek için zorunlu olmadığını belirten Isaacman; sistemlerin sadece takvimi geciktirdiğini, bütçeleri sömürdüğünü ve artık "nadir bir sanat eseri" gibi roket üretme döngüsünün kırılması gerektiğini savundu.

Lunar Gateway 2032’ye sarktı: yeni Ay takvimi

Yaşam ve lojistik modülü HALO'nun yapımının durdurulmasıyla Ay yörüngesinde kurulacak olan mini istasyon projesi en erken 2032 yılına ertelendi.

NASA, rotasını tamamen doğrudan Ay yüzeyine insan indirmeye odakladı.

SpaceX’ten uzayda yapay zeka devrimi: "Starmind"

Uzay gündemi NASA'nın bütçe krizleriyle sarsılırken, SpaceX cephesinden Elon Musk radikal bir projenin adını resmen doğruladı: Starmind. xAI ve SpaceX ortaklığıyla geliştirilen bu yeni megataktik, Dünya'daki veri merkezlerinin elektrik, su ve arazi kısıtlamalarını aşmak için uzayda konuşlandırılacak.

Bünyesinde yüksek yoğunluklu sunucu rafları ve devasa radyatör panelleri barındıran yapay zeka uyduları, hesaplama iş yüklerini doğrudan yörüngede (en yakın uzay boşluğunda) işleyip yeryüzüne milisaniyeler içinde aktaracak.