- Belge, İngiliz ajanı Lawrence’ın Ortadoğu’da kimlik ve kıyafet değiştirerek faaliyet yürüttüğünü ortaya koyuyor.
- Lawrence’ın Müslüman ve Yahudi kimlikleri kullanarak kışkırtma yaptığı belirtiliyor.
- İngiltere’nin Filistin, Mısır ve Sudan’da karışıklık çıkarmayı hedeflediği ifade ediliyor.
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), resmi internet sitesindeki Özel Koleksiyon – Belgeler bölümünde yeni bir arşiv belgesini yayımladı. Paylaşılan belge, Osmanlı sonrası dönemde Ortadoğu’da aktif rol oynayan İngiliz ajanı Thomas Edward Lawrence hakkında Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti tarafından 23 Eylül 1929’da hazırlanan istihbarat raporu oldu.
Kimlik değiştirerek faaliyet yürüttü
Raporda Lawrence’ın Mısır, Suriye, Irak ve Filistin’de farklı isimler ve kılıklar altında dolaştığı belirtiliyor. Belgede, Lawrence’ın zaman zaman “Şeyh Abdullah” adıyla Müslüman din adamı kılığına girdiği, zaman zaman da “Yakos İskinazi” adıyla Yahudi hahamı gibi hareket ettiği ifade ediliyor.
Filistin’de kışkırtma iddiası
Belgede Lawrence’ın Kudüs’te bulunduğu dönemde Müslümanlar ve Yahudilerle ayrı ayrı temas kurduğu, “zehirli telkinlerde” bulunarak toplumsal gerilimi artırmayı hedeflediği aktarılıyor. Bu faaliyetlerin, Filistin’de yaşanacak çatışmaların zeminini hazırlamaya yönelik olduğu vurgulanıyor.
İngiltere’nin bölgesel planı
İstihbarat raporunda İngiltere’nin, Filistin ve Mısır’da istikrar yerine kontrollü kaos yaratmayı amaçladığı değerlendirmesi yer alıyor. Özellikle Sudan üzerinden Mısır’a yönelik provokasyonların planlandığı, bu sayede Mısır’ın “istiklale layık olmadığı” algısının oluşturulmak istendiği ifade ediliyor.
Tarihi belge niteliğinde
MİT’in yayımladığı bu belge, İngiltere’nin Ortadoğu’daki sömürgeci politikalarının istihbarat boyutunu ve “Arabistanlı Lawrence” figürünün sahadaki rolünü resmi kayıtlarla ortaya koyması açısından dikkat çekiyor.