- Støre, Rusya kaynaklı tehditlerin hafife alınmaması gerektiğini ve Norveç'in olası gelişmelere karşı hazırlıklı olması gerektiğini söyledi.
- Norveç Başbakanı, Rusya kaynaklı risklerin sabotajdan diğer hibrit faaliyetlere kadar uzanabileceğini belirtti.
- Støre, Moskova'nın Ukrayna'yı destekleyen Avrupa ülkeleri üzerinde baskı kurarak kıta içinde bölünme ve belirsizlik yaratmaya çalıştığını savundu.
- Støre, ABD'nin NATO'nun 5. maddesindeki kolektif savunma taahhüdüne bağlı olduğuna inandığını belirtti.
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun üst düzey haftası kapsamında New York'ta yaptığı değerlendirmelerde, Rusya kaynaklı güvenlik tehditlerine karşı hazırlıklı olunması gerektiğini söyledi.
Støre, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile CNN sunucusu Fareed Zakaria'nın moderatörlüğündeki panelde konuştu. Rusya'nın Avrupa üzerinde baskı kurmaya çalıştığını belirten Støre, Norveçlilerin bu tehditler nedeniyle korkuya kapılmaması ancak olası gelişmelere karşı hazırlıklı olması gerektiğini ifade etti.
"Korkmamalı, ancak hazırlıklı olmalıyız"
Støre, Norveç'in güvenlik yaklaşımını Finlandiya'da kullanılan eski bir ifadeyle özetledi: "Korkmamalı, ancak hazırlıklı olmalıyız."
Norveç Başbakanı, Rusya'nın Ukrayna'ya destek veren Avrupa ülkeleri üzerinde baskı kurmak, Avrupa'yı bölmek ve kıtada belirsizlik oluşturmak istediğini söyledi. Ona göre bu baskı, Rusya ile sınırı bulunan ülkelere kıyasla diğer Avrupa ülkelerinde daha farklı hissedilse de tehdidin kapsamı daha geniş.
Støre, "Rusya'nın Ukrayna'yı destekleyen Avrupalılar üzerinde baskı kurmak, Avrupalıları bölmek ve belirsizlik yaratmak konusunda her zaman çıkarı olduğunu düşünüyorum" değerlendirmesinde bulundu.
Hibrit tehditlere dikkat çekti
Norveç Başbakanı'nın açıklamaları yalnızca doğrudan askeri saldırı ihtimaline değil, hibrit tehditlere de odaklandı.
Støre, Rusya'dan gelebilecek tehditlerin sabotaj gibi faaliyetleri de kapsayabileceğini belirtti. Daha önce yaptığı açıklamalarda Norveç istihbarat birimlerinin Rusya kaynaklı hibrit faaliyetler konusunda uyarılarının bulunduğunu söyleyen Støre, bu tür risklerin ciddiye alınması gerektiğini ifade etmişti.
Norveç'in güvenlik değerlendirmesi, Avrupa genelinde son dönemde gündeme gelen drone ihlalleri, sabotaj girişimleri, siber saldırılar ve kritik altyapıya yönelik tehdit tartışmalarıyla aynı döneme denk geliyor.
Polonya'nın Rusya uyarısına destek
Støre, Polonya Başbakanı Donald Tusk'ın Rusya'nın NATO ülkelerine yönelik olası saldırılar konusunda yaptığı uyarıların da ciddiye alınması gerektiğini söyledi.
Tusk daha önce Rusya'nın önümüzdeki haftalar veya aylarda Polonya ve diğer NATO ülkelerine yönelik hibrit drone ve füze saldırıları düzenleyebileceği konusunda uyarıda bulunmuştu. Støre ise Norveç istihbarat kurumlarının değerlendirmelerinin, Rusya kaynaklı hibrit tehditlerin gerçek olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.
Bununla birlikte Støre'nin açıklamaları, Rusya'nın Norveç'e yönelik doğrulanmış bir saldırı hazırlığı bulunduğu anlamına gelmiyor. Açıklamalar ağırlıklı olarak olası hibrit faaliyetlere ve uzun vadeli güvenlik risklerine yönelik hazırlık çağrısı niteliğinde.
"ABD'nin NATO'ya bağlılığı konusunda eminim"
Støre, Avrupa'nın güvenlik mimarisine ilişkin değerlendirmesinde NATO'nun rolüne de dikkat çekti.
Norveç Başbakanı, ABD'nin NATO'nun 5. maddesinde yer alan kolektif savunma ilkesine bağlı olduğundan emin olduğunu söyledi. NATO'nun 5. maddesi, bir müttefike yönelik silahlı saldırının tüm müttefiklere yönelik saldırı olarak değerlendirilmesini öngörüyor.
Støre'nin açıklamaları, Avrupa ülkelerinde Rusya kaynaklı güvenlik endişelerinin arttığı bir dönemde geldi. Son günlerde Polonya ve Baltık ülkelerinden de Rusya'nın hibrit faaliyetleri ve NATO'nun doğu kanadındaki güvenlik riskleri konusunda benzer uyarılar yapıldı.
Norveç'in Rusya ile uzun sınırı bulunuyor
Norveç, NATO'nun kuzey kanadında yer alıyor ve Rusya ile yaklaşık 198 kilometrelik kara sınırını paylaşıyor. İki ülke ayrıca Arktik bölgesinde stratejik açıdan önemli bir coğrafyada bulunuyor.
Norveç hükümeti, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik savaşı sonrasında Moskova'yı ülkenin ve müttefiklerinin güvenliği açısından uzun vadeli bir tehdit olarak değerlendirmeye başladı. Støre de mayıs ayında yaptığı açıklamada Rusya'nın Norveç ve müttefikleri açısından uzun süre güvenlik tehdidi oluşturmasının muhtemel olduğunu belirtmişti.
New York'taki son açıklamalarında ise Støre, tehdit algısının toplumda paniğe dönüşmemesi gerektiğini, ancak güvenlik ve sivil hazırlıkların sürdürülmesinin önem taşıdığını vurguladı.