- Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, bu kararın Orta Asya ile Güney Kafkasya arasında güçlü bir köprü kuracağını ve yeni bir işbirliği dönemini başlatacağını belirtti.
- Mirziyoyev, bölgesel entegrasyonu kurumsallaştırmak amacıyla istişare toplantılarının "Orta Asya Topluluğu" formatına dönüştürülmesini, bir sekreterya ve Aksakallar Konseyi kurulmasını önerdi.
- Liderler, Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolu ve Trans Hazar gibi büyük projelerin hayata geçirilmesi çabalarının artırılması ve Altyapıyı Geliştirme Konseyinin kurulması çağrısında bulundu.
- Bir sonraki zirvenin adı "Orta Asya ve Azerbaycan Devlet Başkanları İstişare Toplantısı" olacak ve Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov başkanlığı üstlenecek.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in ev sahipliğinde Taşkent'te gerçekleşen Orta Asya Devlet Başkanları 7. İstişare Toplantısı, bölgesel işbirliği adına önemli kararlara sahne oldu.
Zirveye beş Orta Asya ülkesinin yanı sıra ilk kez tam üye olarak kabul edilen Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de katıldı.
Azerbaycan'ın katılımı: Yeni bir dönem
Mirziyoyev, Azerbaycan'ın tam üyeliğe kabulünü "ortak tarih, kardeşlik bağları ve kültürel bağlarla sıkı sıkıya bağlı halkların menfaatlerine uygun stratejik bir adım" olarak nitelendirdi. Bu katılımın, toplantılara güçlü bir ivme kazandıracağını ve özellikle ticaret-ekonomik ve kültürel işbirliğini genişleteceğini vurguladı.
"Aslında Orta Asya ile Güney Kafkasya arasında güçlü bir köprü kuruyor ve ortak işbirliği alanının oluşmasının önünü açıyoruz. Bu, şüphesiz iki bölgenin stratejik bağlarını ve istikrarını güçlendirecektir."
Bölgesel entegrasyonda ileri adım
Mirziyoyev, toplantı serisinin diyalogdan gerçek bir ortaklığa geçiş yaptığını belirterek, bölgesel entegrasyonun kurumsal temellerinin güçlendirilmesi gerektiğini savundu.
Bu kapsamda sunduğu "Orta Asya Topluluğu" önerisi, bölgesel işbirliği mekanizmasını daha resmi bir yapıya taşımayı hedefliyor. Önerinin diğer unsurları şunlardır:
- Topluluğa özel bir Sekreterya kurulması.
- Bölgesel istikrar ve danışma için bir Aksakallar Konseyi oluşturulması.
- Ulusal koordinatörlerin statüsünün cumhurbaşkanlarının özel temsilcisi düzeyine yükseltilmesi.
Ulaştırma, enerji ve su konuları görüşüldü
Zirvede altyapı projeleri de önemli bir yer tuttu. Mirziyoyev, Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolu, Trans-Afgan Koridoru ve Trans Hazar güzergahlarının geliştirilmesi çabalarının hızlandırılmasını talep etti. Bölgesel altyapı işbirliğini koordine etmek için ayrıca bir Altyapıyı Geliştirme Konseyi kurulmasını teklif etti.
Diğer önemli teklifler arasında:
- Afganistan'ın bölgesel enerji ve ulaştırma projelerine dahil edilmesi.
- 2026-2036 yıllarının Orta Asya'da Suyun Akılcı Kullanımı için Pratik Eylemler On Yılı ilan edilmesi.
- Su Yönetiminde Bölgesel Merkezi kurulması yer aldı.
Liderler, toplantının sonunda Sonuç Bildirisi'ni imzalayarak, bir sonraki zirvenin "Orta Asya ve Azerbaycan Devlet Başkanları İstişare Toplantısı" adıyla Türkmenistan'da yapılmasını kararlaştırdı.