California Üniversitesi San Diego bünyesinde yürütülen yeni bir oşinografi araştırması, küresel ısınmanın Pasifik Okyanusu'ndaki su döngüsünde şaşırtıcı bir kırılmaya yol açtığını belirledi. Bilim insanları, okyanus akıntılarının yavaşlamasıyla genç ve oksijenli suların yaşlandığını, derinlerdeki oksijensiz yaşlı suların ise yerel ölçekte daha genç kaldığı bir tablo ortaya koydu.
Okyanus biliminde yüzeyle temasını kesen ve içindeki çözünmüş oksijeni tüketen sular ‘yaşlı’, atmosferle doğrudan temas edip taze oksijen barındıran yüzey suları ise ‘genç’ olarak tanımlanıyor. Araştırmacılar, iklim krizinin Pasifik'teki su tabakaları üzerindeki etkilerini öngörmek amacıyla 100 yıllık bir akıntı simülasyonu geliştirdi. İncelemelerde, 200 ilE 1000 metre derinlikte yer alan ve yüzey suları ile soğuk derin deniz arasındaki geçişi oluşturan üst termoklin katmanında büyük bir dolaşım anormalliği tespit edildi.
‘Kuzeyde oksijen tükeniyor, tropikal kuşakta yaşlı su kısılıyor’
Isınan yüzey sularının yoğunluğunun azalması nedeniyle okyanus katmanları arasındaki dikey karışımın yavaşladığı saptandı.
Subtropikal Kuzey Pasifik'te yukarıdan gelen taze ve genç suyun aşağıya karışamaması sonucu termoklin katmanındaki suyun hızla yaşlandığı ve oksijensiz kaldığı belirlendi. Buna karşılık, Tropikal Pasifik'te ise derinlerden yukarı doğru sızan oksijensiz ‘yaşlı’ suyun yükseliş hızının kesildiği, bu durumun da söz konusu tropikal katmandaki suyun görece daha ‘genç’ kalmasına yol açtığı ortaya çıktı.
Antartika'dan uzaktan etki ve ekosistem tehlikesi
Araştırma heyeti, tropikal kuşakta yaşanan bu zıt hareketin Antarktika'yı çevreleyen Güney Okyanusu'nun ısınmasıyla doğrudan bağlantılı olduğunu ve okyanusun bir ucundaki sıcaklık artışının binlerce kilometre ötedeki dikey akıntıları kilitlediğini kaydetti.
Kuzey Pasifik'in önümüzdeki yüzyılda deniz canlıları açısından en sert oksijen kaybına uğrayacak bölge olacağına dikkat çeken uzmanlar, dikey su dolaşımının durma noktasına gelmesinin okyanus ekosistemlerinde geniş çaplı ölü bölgelere zemin hazırlayabileceği uyarısında bulundu.