ABD ile İran arasında Şubat 2026'da başlayan ve geçici ateşkesin çökmesinin ardından Hürmüz Boğazı'nda yeniden alevlenen savaş, gemilere yönelik saldırılarla devam ediyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Katar merkezli El-Cezire televizyonuna verdiği röportajda Washington yönetimiyle ilişkilerden bölgesel güvenliğe ve Müslüman ülkeler arasındaki iş birliğine kadar birçok konuda değerlendirmelerde bulundu.
“Biz ölürüz ama zilletin altına girmeyiz”
New York'ta bulunduğu sırada ABD yönetimiyle doğrudan görüşme ihtimaline ilişkin soruyu yanıtlayan Pezeşkiyan, Trump ile görüşmeye kapıyı kapattı. Washington yönetiminin yazılı anlaşmalara dahi uymadığını savunan Pezeşkiyan, İran'ın hedef alınmasına tepki gösterdi.
İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in öldürülmesini, okul çocuklarının hayatını kaybetmesini ve ülkenin altyapısının, bilim insanlarının ve üniversitelerinin hedef alınmasını hatırlatan Pezeşkiyan, ABD ile görüşmenin İran açısından bir aşağılanma anlamına geleceğini öne sürdü.
Pezeşkiyan, “Liderimizi şehit edenler, okul çocuklarını şehit edenler, altyapımızı, bilim insanlarımızı ve üniversitelerimizi hedef alanlar bunlar. Şimdi kalkıp aşağılanmayı göze alarak onlarla mı konuşacağız? Biz ölürüz ama zilletin altına girmeyiz” dedi.
“Mesele Arap, Türk veya Fars olmak değil”
İran'ın Körfez ülkelerini doğrudan hedef almasının stratejik bir hata olup olmadığına ilişkin soruyu da yanıtlayan Pezeşkiyan, bölgedeki sorunların temelinde Müslüman ülkelerin ortak hareket edememesinin bulunduğunu savundu.
Müslüman ülkelerin ulusal kimlikler üzerinden ayrışmak yerine birlik içinde hareket etmesi gerektiğini belirten Pezeşkiyan, Türkiye, İran ve Arap ülkeleri arasındaki farklılıkların ortak hareket etmeye engel olmaması gerektiğini ifade etti.
Pezeşkiyan, “Müslümanlar bir araya gelsek, öncelikle Arap ülkesi, Türkiye veya İran ülkesi meselesi üzerinden hareket etmeyiz. Biz Müslüman kardeşleriz. Mesele Arap, Türk veya Fars olmak değil. Bir araya gelip Allah'ın ayetini ve emrini yerine getirelim” ifadelerini kullandı.
Mekke Savunma İttifakı'na İran'dan destek mesajı
Pezeşkiyan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan öncülüğünde oluşturulan Mekke Savunma İttifakı'na ilişkin değerlendirmesinde ise girişimi olumlu karşıladıklarını belirtti.
İttifak kapsamında alınan kararların ayrıntılarını henüz bilmediklerini kaydeden Pezeşkiyan, Müslüman ülkelerin ortak bir güvenlik ve dayanışma mekanizması oluşturmasının önemine dikkati çekti.
Pezeşkiyan, “Bu, ileriye doğru atılmış bir adımdır. Müslümanların birlik olması gerekiyor. Biz bu sürece katılmaya hazırız. Bu girişim, Müslümanların bir araya gelerek İslam birliğini hayata geçirmelerine yönelik bir adım olabilir” dedi.
Pezeşkiyan'ın açıklamaları, bölgesel güvenlik dengelerinin ve ABD-İran geriliminin yeniden şekillendiği bir dönemde Tahran'ın Mekke Savunma İttifakı'na yönelik yaklaşımı açısından dikkat çekti.
İran destekli silahlı grupları DEAŞ'a karşı savundu
İran'ın desteklediği silahlı gruplara yönelik eleştirilere de yanıt veren Pezeşkiyan, bu yapıların DEAŞ'a karşı savunma amacıyla ortaya çıktığını ileri sürdü.
İran'daki Besic teşkilatının da ABD'nin darbe planlarına karşı kurulduğunu savunan Pezeşkiyan, İsrail ve ABD'nin bölgedeki politikalarını eleştirdi.
Pezeşkiyan, “Önce İsrail'i devreye soktular. Belki bu yolla amaçlarına ulaşabileceklerini düşündüler. Ancak başaramadılar. Bunun üzerine ABD de doğrudan devreye girdi. Bölgede Müslümanların bağımsız bir şekilde yaşamasını istemiyorlar” ifadelerini kullandı.
Silahlı grupların ilerleyen süreçte bulundukları ülkelerin düzenli ordularına entegre edilebileceğini belirten Pezeşkiyan, bu konudaki kararların Irak gibi ülkelerin kendi iç tercihleri olduğunu söyledi. Lübnan'daki Hizbullah'ın ise İran Devrimi'nden önce de var olduğunu kaydetti.
“Zalime düşman, mazluma yardımcı olun”
İran'ın söz konusu gruplarla dayanışmasını dini ve tarihi gerekçelerle açıklayan Pezeşkiyan, dünyanın neresinde olursa olsun zulme uğrayanların desteklenmesi gerektiğini savundu.
Hz. Ali'nin Müslümanlara yönelik vasiyetine atıfta bulunan Pezeşkiyan, İran'ın yaklaşımını şu sözlerle ifade etti:
“Kim zulme uğrarsa onunla dostluk kurarız. Hz. Ali'nin Müslümanlara vasiyetinde de 'Zalime düşman, mazluma yardımcı olun' denir. Dünyanın neresinde olursa olsun, bir kişi zulme uğruyorsa Müslümanlar onunla dayanışma içinde olmalıdır.”
Pezeşkiyan