Zorunlu servis ve kuver ücretinin kaldırılması ile kafe ve restoranlar gönüllü bahşiş uygulamasını hayata geçirmişti. Müşterilerin mesafeli durduğu ama işletmeler için önemli hale gelen gönüllü bahşiş uygulamasında yeni bir gelişme yaşandı.
Nakit kullanımının azalması bahşişlerin de kredi kartına kaymasına neden oldu. Ancak, kredi kartı ile verilen bahşişten yüzde 10 stopaj vergisinin kesilmesi çalışanların cebine giren ücretin azalmasına neden oluyor.
Turizm Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmeleri Derneği (TURYİD) bahşiş sorununu çözmek dijital gönüllü bahşiş sisteminin hayata geçirilmesini tavsiye etti. Yasal bir düzenlemenin hayata geçirilmesi gerektiğini belirten modelin detayları da belli oldu.
İşveren ve restoran karşılayacak
Kartla ödeme alındığında oluşan yüzde 10'luk stopaj vergisini de işveren ve restoran üslenecek. Herhangi bir vergi kesintisi yapılmadan kredi kartından alınan bahşişin tamamı çalışanlara aktarılacak.
Sistem nasıl olacak?
Elektronik bahşişler, işveren tarafından açılacak ayrı bir banka hesabında toplanacak ve en geç ücret ödeme gününde çalışanlara dağıtılacak. Bu hesapta toplanan tutarlar işveren tarafından başka bir amaçla kullanılamayacak. İşverenin borçları nedeniyle bu hesap herhangi bir şekilde hacze konu edilemeyecek. Elektronik bahşiş sisteminin kurulmasıyla ilgili maliyetler de yine işveren tarafından üstlenilecek. Bu sürecin denetim ve kontrolü de ilgili bakanlıklarca yapılacak.
Habersiz eklenen ücretler bitecek mi?
TURYİD Başkanı Kaya Demirer, nakit ödemenin azaldığını ifade ederek şu cümleleri kullandı:
"Kanunen biz kredi kartıyla bahşiş alamıyoruz ve bu sorun büyüyor. Biz de çalışanlarımızdan gelen talep üzerine dijital bahşiş sistemi formülünü geliştirdik. Ancak yasal altyapının eksikliği nedeniyle özellikle yabancı turistlerin alışık olduğu dijital bahşiş sistemi Türkiye'de yeterince uygulanamıyor. Bu da önemli bir gelir fırsatını kaçırmamıza neden oluyor. Bu modelde bahşiş bırakmak isteyen müşterimiz kredi kartıyla ödeme yapabilecek. Kartla ödendiği için yüzde 10'luk bir stopaj vergisi olacak. Bunu da işveren ödeyecek. Bu uygulamayla haber vermeden adisyona eklenen ücretler de ortadan kalkacak”
“Hukuki değil”
TÜKETİCİ Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü, bir ücretin adisyona yazılması halinde gönüllülük esasından çıktığını, bunun zorunluluk halini aldığını belirtti ve şu cümleleri ekledi:
"Öte yandan işletme faturanın yüzde 10-20'si gibi oranlarla bahşişi tahsil ediyor. Ve bu oranları da işletme belirlediği için keyfi bir uygulama oluyor. O nedenle bunlar hukuki değil.
Ayrıca bahşişin ne kadar toplandığını çalışan nereden anlayacak ve en önemlisi bahşiş çalışana verilecek mi? İşletme bu bahşişi çalışana ödemezse ne olacak? Bu gibi sorunlar nedeniyle kartla ödeme de ayrı bir sorunu beraberinde getiriyor
Ancak burada en önemli husus 'Gönüllülük'... Yani tüketiciye dayatmaya dönerse yine ayrı bir hukuksuzluğun da kapısı aralanır. O nedenle çok sıkı denetim yapılmalı"
