- Rusya, Nestle ve Auchan'ın ülkedeki varlıklarına geçici yönetim atadı.
- Nestle'nin Rusya'daki varlıklarının idaresi LEV Management'a devredildi.
- Moskova yönetimi, 2022'den bu yana yabancı şirketlerin varlıkları üzerindeki denetimini artırıyor.
- Batılı şirketlerin Rusya'dan çıkışında yüksek indirim ve çıkış vergisi şartları uygulanıyor.
Rusya'da İsviçre merkezli gıda şirketi Nestle ile Fransız süpermarket zinciri Auchan'ın ülkedeki varlıklarını yönetmek üzere kayyum atandı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in imzaladığı yeni kararnameye göre, iki şirketin varlıkları geçici bir süre devlet denetimindeki yerel bir şirket tarafından yönetilecek. Bu kapsamda Nestle'nin Rusya'daki varlıklarının idaresi, Moskova merkezli Rus şirketi LEV Management'a devredildi.
Rus medyasında yer alan haberlerde, lojistik firması KS Logistika'nın, Nestle'nin Rusya'daki fabrikalarından ihracatı durdurması ve üretim kapasitesini artırmama kararı alması gerekçesiyle daha önce kayyum başvurusunda bulunduğu belirtildi. Kararın Nestle'nin 5 farklı birimini doğrudan etkilediği aktarıldı.
Nestle ise yaptığı açıklamada, kararnameye ilişkin bilgilendirmeyle durumun ve yasal seçeneklerin titizlikle değerlendirildiğini bildirdi.
Şirket açıklamasında, "Şirketimiz, çalışanlarının çıkarlarını gözetmek, haklarını korumak ve ticari operasyonların sürekliliğini sağlamak adına gerekli tüm adımları atacaktır." ifadeleri kullanıldı.
Rusya'da yabancı varlıklara yönelik denetim sıkılaşıyor
Rusya'nın, Ukrayna savaşının başladığı 2022'den bu yana ülkedeki yabancı varlıklar üzerindeki denetimini kademeli olarak artırması dikkati çekiyor.
2023 yılında çıkarılan bir başka kararnameyle Moskova yönetimi, hükümet tarafından "dost olmayan ülkeler" listesine alınan devletlere ait şirketlerin varlıklarına geçici yönetim atama yetkisini elinde bulunduruyor.
Rusya bu mekanizmayı daha önce Fransız süt ürünleri üreticisi Danone ve Danimarkalı bira üreticisi Carlsberg'in Rusya iştiraklerinin kontrolünü ele geçirmek için de kullanmıştı.
Rus yetkililer, ülkedeki kayyum kararlarının Batı'nın Rus varlıklarına yönelik "saldırgan" tutumu ve yaptırımları nedeniyle misilleme amacıyla alındığını savunuyor.
Analistler ise geçici yönetim uygulamasının genellikle Kremlin'e yakın isim veya şirketlere varlık devri, zorunlu satış ya da doğrudan kamulaştırma süreçlerinin ilk adımı olduğunu belirtiyor.
Nestle Rusya'daki faaliyetlerini sürdürüyor
Nestle, Rusya'da 1990'lardan bu yana faaliyet gösteriyor. Ukrayna savaşının ardından birçok Batılı şirket ülkeden ayrılırken İsviçreli grup, temel gıda ve bebek maması tedarikini sürdürmek amacıyla Rusya'daki faaliyetlerine devam etti.
Şirket, temel olmayan ürünlerin ithalat, ihracat ve reklam faaliyetleri ile sermaye yatırımlarını askıya aldı. Nestle'nin verilerine göre şirket, savaş öncesi 2021 yılında küresel gelirinin yaklaşık yüzde 2'sini Rusya'daki 6 fabrikası ve 7 bin çalışanı aracılığıyla elde ediyordu.
Ukrayna'daki savaşın ardından çok sayıda çok uluslu şirket Rusya pazarında faaliyet göstermeye devam ediyor.
Kiev Ekonomi Okulu (KSE) tarafından yapılan araştırmalara göre, savaşın başlangıcından bu yana 565 yabancı şirket protesto amacıyla Rusya'dan tamamen çekildi. ABD merkezli PepsiCo ve Mondelez gibi şirketlerin de aralarında bulunduğu yabancı şirketlerin yüzde 55'i ise Rusya'da aktif kalmayı sürdürüyor.
KSE verilerine göre bu şirketlerin 2025 yılında 200 milyar avronun üzerinde kombine gelir elde ettiği tahmin ediliyor. Her üç yabancı şirketten birinin ise Rusya'dan ayrılmayı planladığı veya operasyonlarını durdurduğu belirtiliyor.
Batılı şirketlerin Rusya'dan çıkışı zorlaştırıldı
Kremlin yönetimi, Batılı şirketlerin Rusya'dan çıkış şartlarını son dönemde daha da ağırlaştırdı.
"Dost olmayan" ülkelerden ayrılmak isteyen şirketlerin varlık satışlarında en az yüzde 60 oranında indirim kabul etmesi ve Rus devletine özel bir "çıkış vergisi" ödemesi zorunlu tutuluyor.
Daha önce 2022 yılında Rusya'daki faaliyetlerini devredeceklerini açıklayan Danone ve Carlsberg'in Rusya'daki iştirakleri de 2023'te devlet tarafından atanan geçici yönetime devredilmişti.
Danone, Rusya operasyonlarını 1,2 milyar avro zararla satmak zorunda kalırken Carlsberg, Baltika iştirakini 1,4 milyar dolarlık defter değerine karşılık 320 milyon dolara devredebilmişti.