- İTÜ araştırmasına göre 2023 ve 2025 yazları, Türkiye'de son 75 yılın en şiddetli sıcak hava dalgalarının yaşandığı dönemler oldu.
- Çalışma, sıcak hava dalgalarının son yıllarda hem şiddetinin hem de yaygınlığının belirgin şekilde arttığını ortaya koydu.
- Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda sıcak hava dalgası görülen gün sayısının birçok ilde önemli ölçüde artabileceği uyarısında bulundu.
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) tarafından yürütülen kapsamlı araştırma, Türkiye'de sıcak hava dalgalarının son yıllarda belirgin şekilde güçlendiğini ortaya koydu. 1950-2025 dönemini kapsayan çalışmaya göre özellikle 2023 ve 2025 yazlarında yaşanan aşırı sıcaklar, son 75 yılın en şiddetli sıcak hava dalgaları olarak kayıtlara geçti.
Son 75 yılın en güçlü sıcak hava dalgaları yaşandı
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Önol ile meteoroloji mühendisi Tolga Karakaya tarafından hazırlanan araştırmada, Türkiye'de 1950-2025 yılları arasındaki sıcak hava dalgalarının değişimi incelendi.
Günlük maksimum sıcaklık verileri kullanılarak yapılan analizlerde, sıcak hava dalgalarının hem şiddetinde hem de yaygınlığında son yıllarda belirgin bir artış yaşandığı belirlendi.
Araştırmaya göre 2023 ve 2025 yazları, son 75 yılın en güçlü sıcak hava dalgalarının görüldüğü dönemler oldu.
Yaz sıcaklıkları son yıllarda hızla yükseldi
Araştırma sonuçlarına göre 1970-1990 yılları arasında 22-23 derece seviyesinde seyreden ortalama yaz sıcaklıkları, 2000'li yıllardan itibaren hızla yükselmeye başladı.
2024 yılında ortalama yaz sıcaklığı 26,1 dereceye ulaşarak ölçüm tarihinin en yüksek seviyesine çıktı.
Bilim insanları, ortalama sıcaklıklardaki yükselişin yanı sıra aşırı sıcak hava olaylarının şiddetinde de önemli bir değişim yaşandığını vurguladı.
2025 yazındaki sıcak hava dalgaları dikkat çekti
Araştırmada kullanılan verilere göre 2023 yazındaki sıcak hava dalgalarının büyüklüğü referans döneme kıyasla 7 katın üzerinde, 2025 yılında ise yaklaşık 11 kat arttı.
Bununla birlikte araştırma, en sıcak yazın her zaman en şiddetli sıcak hava dalgalarının yaşandığı dönem anlamına gelmediğini de ortaya koydu.
Uzmanlara göre sıcak hava dalgaları; atmosferik blokajlar, sıcak hava taşınımı, deniz suyu sıcaklıkları, kuraklık ve toprak nemi gibi birçok etkenin bir araya gelmesiyle oluşuyor.
En riskli iller açıklandı
Araştırmada elde edilen bulguların Türkiye ve Doğu Akdeniz'de iklim rejiminde önemli bir değişime işaret ettiği belirtilirken, aşırı sıcakların daha doğru tahmin edilmesi ve uyum stratejilerinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Öte yandan farklı bir iklim projeksiyonuna göre sıcak hava dalgası görülen gün sayısının önümüzdeki yıllarda ciddi şekilde artması bekleniyor.
Kötümser senaryoda 2021-2050 döneminde sıcak hava dalgalarının yılda İstanbul, Ankara ve Konya'da yaklaşık 16 gün, Antalya'da 18 gün, İzmir'de ise 23 güne kadar çıkabileceği öngörülüyor.
2051-2080 döneminde ise bu sürenin İstanbul ve Ankara'da 38 güne, Antalya ve Konya'da 40 güne, İzmir'de ise 53 güne ulaşabileceği tahmin ediliyor.