Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) verileri ABD'nin küresel sahneye hakim olmaya devam ettiğini ve ABD şirketlerinin küresel silah ihracatındaki payının 2015-2019 döneminde %35 iken 2020-24 döneminde %43'e yükseldiğini gösterdi. ABD'nin silah ihracatı, sonraki sekiz ülkenin toplamıyla küresel pazarda yaklaşık aynı paya sahip oldu.
Avrupa'dan büyük yükseliş
SIPRI, Avrupa'nın bir bütün olarak 2020-24 döneminde küresel silah ithalatının %28'ini oluşturduğunu ve bu oranın 2015-2019 döneminde %11 olduğunu belirtti.
Ukrayna tek başına 2020-24 döneminde küresel silah ithalatının %8,8'ini oluştururken, bu ithalatın yarısından biraz azı, Başkan Donald Trump yönetiminde Kiev'e askeri yardımı durduran ABD'den geldi.
Rusya'nın Ukrayna'yı işgali, Batı ile Rusya arasında 1962 Küba Füze Krizi'nden bu yana en büyük çatışmaya yol açtı ve Kremlin ile Beyaz Saray, yanlış adımların Üçüncü Dünya Savaşı'nı tetikleyebileceğini söyledi.
İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana Avrupa'nın güvenlik stratejisinin temelini oluşturan trans-Atlantik ittifakı giderek daha fazla sorgulansa da, savaş Avrupa'nın ABD silahlarına olan bağımlılığının altını çizdi.
Avrupa ABD'ye bağımlı
SIPRI verilerine göre ABD, 2020-24 yılları arasında Avrupa'nın silah ithalatının %50'sinden fazlasını karşılarken, İngiltere, Hollanda ve Norveç en büyük alıcılar arasında yer alıyor.
Avrupalı liderler geçtiğimiz Perşembe günü, Trump'ın ABD politikalarını tersine çevirmesinin ardından savunmaya daha fazla harcama yapma planlarını destekledi.
SIPRI Silah Transferleri Programı Kıdemli Araştırmacısı Pieter Wezeman, “Trump'ın ilk başkanlığı döneminde Rusya'nın giderek daha da saldırganlaşması ve transatlantik ilişkilerin stres altında olması nedeniyle Avrupalı NATO ülkeleri silah ithalatına olan bağımlılıklarını azaltmak ve Avrupa silah endüstrisini güçlendirmek için adımlar attılar” dedi.
“Ancak transatlantik silah tedarik ilişkisinin derin kökleri var. ABD'den yapılan ithalat arttı ve Avrupa'daki NATO ülkelerinin ABD'den sipariş ettiği yaklaşık 500 savaş uçağı ve daha pek çok silah var.”
Rus silah ithalatında düşüş var
Rusya'nın silah ihracatı, Ukrayna'daki savaş nedeniyle uygulanan uluslararası yaptırımlar ve silahlara yönelik iç talebin artması sonucunda, önceki dört yıllık dönemde %21 iken 2020-24 döneminde küresel pazarın %7,8'ine geriledi.
SIPRI verilerine göre, genel olarak, küresel silah transferleri 2020-2024 döneminde önceki dört yılda olduğu gibi aşağı yukarı aynı seviyedeydi.