- Türkiye Çevre Ajansı'nın yürüttüğü Depozito İade Sistemi (DOA), büyük marketlerden sonra bakkal ve büfe gibi küçük esnafları da kapsayacak şekilde mahalle aralarına yayılıyor.
- Küçük dükkanların alan sorununu çözmek için dev otomatlar yerine akıllı telefonlar ve barkod okuma sistemleri üzerinden hibrit ve pratik bir toplama modeli devreye alınıyor.
Türkiye'nin sürdürülebilirlik ve sıfır atık vizyonunda en kritik virajlardan biri olan Depozito İade Sistemi (DOA), kapsama alanını genişleterek doğrudan günlük hayatın merkezine, yani mahalle aralarına taşınıyor. Büyük alışveriş merkezleri ve zincir marketlerde görmeye alıştığımız depozito iade üniteleri, artık mahalle bakkalları, büfeler ve küçük esnaflar aracılığıyla sokak aralarında da hizmet verecek.
Bu stratejik hamleyle birlikte, vatandaşların geri dönüşüme katılması kolaylaşırken, küçük esnafın da ekonomik olarak desteklenmesi hedefleniyor.
Esnaf İçin Çifte Kazanç:
Bakkal ve büfeler sadece sisteme aracılık etmekle kalmayacak; iade edilen her şişe başına devletten belirli bir hizmet komisyonu alacak. Ayrıca şişesini teslim etmeye gelen mahalle sakinleri, bakkal içi müşteri trafiğini ve dolaylı olarak esnafın günlük satışlarını da artıracak.
Mahalle tipi depozito aade sistemi (DOA) yol haritası
| Sistem Parametresi | Uygulama Detayları | Hedeflenen Çevresel/Ekonomik Etki |
| Kapsama Giren Ambalajlar | Cam şişeler, PET (plastik) şişeler, Alüminyum kutular | Yılda milyonlarca ton atığın kaynağında ayrıştırılması. |
| Yeni İade Noktaları | Mahalle bakkalları, büfeler, küçük yerel marketler | Vatandaşın uzun mesafeler kat etmeden sisteme erişimi. |
| Geri Ödeme Yöntemi | Mobil uygulama (karekod), dijital cüzdan veya bakkal alışveriş indirimi | Dijitalleşen ekonomiyle entegre, hızlı ve pratik ödeme. |
| Altyapı Desteği | Küçük ölçekli akıllı iade cihazları veya manuel barkod okuma sistemleri | Büyük otomatların sığmayacağı dar dükkanlara esnek çözümler. |
Büyük otomatlar yerine akıllı telefon ve barkod teknolojisi
Mahalle bakkallarının fiziksel alan yetersizliği göz önünde bulundurularak, bu noktalarda devasa depozito otomatları yerine akıllı telefon uygulamaları ve el terminalleriyle entegre çalışan hibrit bir model uygulanacak.
Esnaf, vatandaştan aldığı şişelerin üzerindeki depozito barkodunu mobil sistem üzerinden okutarak doğrulamayı yapacak ve depozito bedelini anında vatandaşın dijital cüzdanına aktaracak. Toplanan şişeler ise lisanslı atık toplama araçlarıyla esnaftan düzenli olarak teslim alınacak.