Türkiye, yaşlı nüfusun hızla artması ve doğurganlık oranlarının gerilemesiyle birlikte sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli sürdürülebilirliğini güçlendirecek yeni adımlar atıyor.
2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'a (OVP) “uzun dönemli bakım sigortası” da dahil edildi. İlgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla uygulamaya yönelik altyapının oluşturulması planlanıyor.
Yaşlı nüfus 5 yılda yüzde 20,5 arttı
TÜİK verilerine göre Türkiye'de 65 yaş ve üzeri nüfus, 2020-2025 döneminde yüzde 20,5 artarak 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı.
Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı da yüzde 9,5'ten yüzde 11,1'e yükseldi.
Bu değişim, yaşlılık ve kronik rahatsızlıklar nedeniyle günlük yaşamını tek başına sürdüremeyen kişilere yönelik bakım ihtiyacını da artırıyor.
Uzun dönemli bakım sigortası için altyapı kurulacak
OVP kapsamında uzun dönemli bakım sigortasının hayata geçirilmesi için gerekli altyapının hazırlanması hedefleniyor.
Bu kapsamda yaşlılık veya kronik hastalık nedeniyle bakıma ihtiyaç duyan kişilere evde veya kurumlarda sunulan bakım hizmetlerinin güçlendirilmesi planlanıyor.
Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin süreklilik kazanması, bu hizmetlerin uzaktan sağlık uygulamalarıyla bütünleştirilmesi de hedefler arasında yer alıyor.
Yeni sistemle hem artan yaşlı bağımlılık oranının hem de ailelerin üzerindeki bakım yükünün azaltılması amaçlanıyor.
Sosyal güvenlikte mali sürdürülebilirlik hedefi
OVP'de sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali yapısının güçlendirilmesi için de çeşitli düzenlemeler öngörülüyor.
Bu kapsamda prim tabanının genişletilmesi, prim tahsilatının artırılması ve yeni çalışma biçimlerine uyum sağlanması hedefleniyor.
Sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal kapsamının genişletilmesi, sistem dışında kalan grupların kapsama alınması için farklı meslek ve gelir gruplarına yönelik yeni uygulamalar geliştirilecek.
Daha uzun süre istihdamda kalma teşvik edilecek
Programda kişilerin çalışma hayatında daha uzun süre kalmasını teşvik edecek düzenlemeler de yer alıyor.
Bu düzenlemelerde hakkaniyet ve aktüeryal dengenin gözetilmesi planlanıyor.
Ayrıca sosyal güvenlik mevzuatının değişen iş gücü piyasasına ve yeni nesil esnek çalışma modellerine uyumlu hale getirilmesi hedefleniyor.
Sağlık harcamalarında yeni denetim modeli
Sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliği kapsamında sağlık harcamalarının daha etkin yönetilmesine yönelik adımlar da atılacak.
Geri ödeme süreçlerinde risk analizini ve hizmet sunucularının davranışlarını dikkate alan yeni denetim modelleri geliştirilecek.
Veri analizleriyle geri ödeme kriterleri incelenecek ve değer bazlı geri ödeme yöntemlerinin yaygınlaştırılması planlanacak.
Ayrıca Sağlık Market uygulaması daha fazla ilaç ve medikal malzemeyi kapsayacak şekilde genişletilecek.