- 15-18 yaş grubuna ağırlaştırılmış müebbet yerine 19-27 yıl hapis cezası verilecek; kasten öldürme gibi ağır suçlarda hakime yaş indirimi uygulamama takdiri tanınacak.
- Kanundaki "suça sürüklenen çocuk" ifadesi "adli süreçteki çocuk" olarak değiştirilecek ve davalar ilgili bakanlıklara bildirilecek.
- 18 yaşından küçüklere kesici alet satışı yasaklanacak, ateşli silahı çocuğun erişebileceği şekilde bırakanlara 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.
- Ceza sorumluluğu olmayan çocuklar için dijital cihaz takibi, kamu hizmeti ve bağımlılık tedavisi gibi yönlendirme tedbirleri uygulanacak.
TBMM Adalet Komisyonunda, çocuk adalet sisteminde köklü değişiklikler içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi. Kabul edilen yeni teklifle birlikte çocukların korunması, ceza indirim oranlarının yeniden düzenlenmesi ve suç önleyici tedbirlerin artırılması hedefleniyor.
Yaş gruplarına göre ceza indirimi ve hakimin takdir yetkisi yeniden düzenlendi
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklikle 12-15 yaş grubundaki çocukların işlediği fiilin sonuçlarını algılayamaması durumunda ceza sorumluluğu olmayacak, ancak güvenlik tedbirleri uygulanacak. Algılama yeteneği olan 12-15 yaş grubuna ağırlaştırılmış müebbet yerine 13-18 yıl, müebbet yerine 10-12 yıl hapis verilebilecek.
Fiili işlediği sırada 15-18 yaş arasında olan çocuklara ise ağırlaştırılmış müebbet yerine 19-27 yıl, müebbet yerine 15-18 yıl hapis cezası verilecek. Kasten öldürme ve ağırlaşmış yaralama suçlarında kusur ağırlığı ve saik göz önüne alınarak 15-18 yaş grubuna yaş indirimi uygulanmayabilecek; 12-15 yaş grubuna ise üst grubun cezası verilebilecek.
Silah muhafazası ve kesici alet satışlarına ağır yaptırımlar getirildi
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Hakkında Kanun'a eklenen maddeyle, silahın ihmal sonucu çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek. Kabahatler Kanunu'na eklenen düzenlemeyle de her türlü kesici, delici aletin 18 yaşından küçüklere satılması, satışı veya taşınması tamamen yasaklandı.
Bu kurala uymayanlara 5 bin TL, vahim nitelikteki aletlerde ise 10 bin TL idari para cezası kesilecek. İhlali bildirmeyen işletmecilere 5 bin TL ceza verilecek; internetten ve mesafeli satışlar da bu kapsama dahil edilecek.
Dijital takip ve toplumsal hizmet içeren yönlendirme tedbirleri ihdas edildi
Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için topluma kazandırıcı nitelikte yeni güvenlik tedbirleri eklendi. Dijital risklerden korunma tedbiri kapsamında çocukların kullandığı telefon ve bilgisayarlar, BTK ve Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından 3 aydan 2 yıla kadar takip yazılımlarıyla denetlenebilecek.
Ayrıca çocuklara 20 saatten 300 saate kadar kamu kurumlarında görev alma, kütüphanede kitap okuma veya çevre temizliği yapma gibi yükümlülükler verilebilecek. Bağımlılığı bulunan çocuklar için ise Sağlık Bakanlığı ve Yeşilay koordinesinde tedavi ve rehabilitasyon programları uygulanacak.
Aile yükümlülüklerini ihlal eden velilere verilen cezalar artırıldı
Çocukların korunması amacıyla aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere verilen hapis cezasının üst sınırı 1 yıldan 2 yıla çıkarıldı. Hamile eşini veya birlikte yaşadığı gebe kadını çaresiz durumda terk eden kişilere verilen cezalar da 6 aydan 2 yıla kadar hapse yükseltildi.
Kötü alışkanlıklar veya ilgisizlik nedeniyle çocuğunun sağlığını tehlikeye sokan anne veya babaya 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarına uymayan bakım ve gözetimden sorumlu kişilere ise 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek.
İnfaz süreleri ve cezaevi şartlarına yeni standartlar getirildi
Koşullu salıverilme hesaplamasında, belirli ağır suçlar hariç olmak üzere çocuğun 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, 2 gün olarak hesaplanacak. Öte yandan, suç işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuklar için tekerrür hükümleri uygulanmayacak.
Çocuk hükümlüler hapis cezalarına doğrudan eğitimevlerinde değil, önce kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak. İyi halli olduğu tespit edilenler uzman heyetin en geç 3 ayda bir yapacağı değerlendirmeyle eğitimevlerine ayrılabilecek.
Madde bağımlısı çocuklar için acil korunma kararı alınabilecek
Akıl sağlığı, bağımlılık veya bulaşıcı hastalık nedeniyle tehlike oluşturan ve hastaneye getirilen çocuklar için uzman tabip raporuyla 24 saat içinde acil korunma kararı raporu düzenlenecek. Sağlık kurumu 24 saat içinde çocuk hakimine başvuracak ve hakim 48 saat içinde kararını verecek.
Komisyon Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, görüşmelerde çocuğun üstün yararının esas alındığını belirtti. Yüksel, "Çocuklarımızı her türlü riskten korumak herkesin ortak sorumluluğudur. Teklif, ilerleyen günlerde TBMM Genel Kurulunun takdirine sunulacaktır." değerlendirmesinde bulundu.