- Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, zorla geri dönüşlerin Suriye’de kaos oluşturacağı uyarısında bulundu.
- AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas, Brüksel’in geçiş sürecine destek verebileceğini ancak azınlık haklarının korunması gerektiğini söyledi.
- Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Avrupa’daki Suriyelilerin büyük bölümünün 2030’a kadar geri dönmesi gerektiğini savunmuştu.
- Şam yönetimi, geniş çaplı geri dönüşlerin ancak yeniden inşa ve ekonomik istikrarla mümkün olacağını belirtti.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Brüksel’de Avrupa Birliği yetkilileriyle yaptığı temaslarda, Avrupa’daki Suriyeli mültecilerin durumunu ve ülkenin yeniden inşa sürecini ele aldı.
Şeybani, özellikle mali destek olmadan gerçekleştirilecek zorunlu geri dönüşlerin ülke içinde yeni bir istikrarsızlık dalgasına yol açabileceğini söyledi.
Euronews’e konuşan Şeybani, “Suriyelilerin gönülsüz ve onurlu olmayan şekilde geri dönmeye zorlanması kaosa yol açar” ifadelerini kullandı.
Almanya’daki tartışma büyüyor
Avrupa’da göç politikalarının sertleştiği dönemde Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in açıklamaları dikkat çekmişti.
Merz, savaş nedeniyle Almanya’ya gelen yaklaşık 1 milyon Suriyelinin yüzde 80’inin 2030 yılına kadar ülkelerine dönmesi gerektiğini savunmuştu.
Bu öneri, insan hakları kuruluşları ve muhalefet partileri tarafından sert şekilde eleştirildi. Eleştirilerde, Suriye’de halen güvenli koşulların oluşmadığı ve zorla dönüşlerin ciddi insani riskler doğurabileceği belirtildi.
Şam yönetiminden “acele dönüş” uyarısı
Şeybani, Şam yönetiminin geri dönüşler konusunda herhangi bir sayı veya takvim taahhüdünde bulunmadığını söyledi.
Suriye hükümetinin önceliğinin ekonomik toparlanma, altyapının yeniden kurulması ve istihdam oluşturulması olduğunu ifade eden Şeybani, düzensiz dönüşlerin mevcut kırılgan yapıyı daha da zorlayacağını kaydetti.
Suriyeli bakan, yeniden inşa sürecinde özellikle Avrupa Birliği’nin aktif rol üstlenmesi gerektiğini belirtti.
AB’den şartlı destek mesajı
AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise Brüksel’in Suriye’nin geçiş sürecine destek vermeye hazır olduğunu ancak bunun bazı koşullara bağlı olduğunu söyledi.
Kallas, ülkedeki etnik ve dini azınlıkların korunmasının Avrupa için temel önceliklerden biri olduğunu vurguladı.
AB tarafı ayrıca anayasa hazırlık süreci, siyasi geçiş ve seçim mekanizmalarının oluşturulması konusunda teknik destek sunabileceklerini ifade etti.
AB yaptırımları kademeli kaldırıyor
AB Konseyi, bu hafta Suriye ile ekonomik ve ticari iş birliğini yeniden canlandıracak adımlar atıldığını duyurdu.
2021’de askıya alınan AB-Suriye iş birliği anlaşmasının yeniden uygulanmasına başlanacağı açıklandı. Bu karar, Esad yönetiminin devrilmesinden sonra Avrupa’nın Şam’a yönelik kısıtlamaları kademeli şekilde hafifletme sürecinin devamı olarak değerlendiriliyor.
Geçen yıl da Avrupa Birliği, Suriye’ye yönelik bazı ekonomik yaptırımları kaldırmıştı.
Şam’dan Avrupa’ya güvenlik mesajı
Şeybani ise Avrupa ülkelerinin artık Suriyelilerin iltica başvurularını büyük ölçüde kabul etmemesini örnek göstererek, bunun Avrupa’nın Suriye’yi artık daha güvenli gördüğünün göstergesi olduğunu savundu.
Şam yönetimi, uluslararası destek ve ekonomik toparlanma sağlanmadan kitlesel geri dönüşlerin sürdürülebilir olmayacağı görüşünü dile getiriyor.