Kelimelerin peşine düşmek, sadece bir tanım öğrenmek değil, aynı zamanda o kelimenin ruhunu ve kültürünü anlamaktır. Dilimizin sürprizlerle dolu yapısı, Türkçeyi öğrenmeyi ve incelemeyi her zaman heyecan verici bir hale getiriyor. TDK'nın güncel yazım kılavuzunda sıkça aranan bu kelimelerden biri de taban olarak öne çıkıyor.
Taban kelimesi ne anlama geliyor? neyi ifade ediyor?
Kullanıldığı cümlenin yapısına göre değişik nüanslar içeren bu ifade, zengin bir tanımlama listesine sahiptir. Tüm anlamları aşağıda sıralanmıştır.
- isim Ayağın alt yüzü; aya
- Üstü kapalı bir yerin gezinilen, ayakla basılan yüzü; zemin, tavan karşıtı
- Ayakkabının alt bölümü
- Kaide
- Bir şeyin en alt bölümü; dip
- Değerlendirmede en alt derece
- Bir toplumu, bir kuruluşu oluşturan, yönetime katılmadan etkili olan kitle
- Temel
- coğrafya Denizin, gölün veya akarsuyun zemini
- denizcilik Dikey duran direk, çubuk, seren vb.nin alt bölümü
- matematik Bir cismin veya bir biçimin yüksekliğini ölçmek için aşağıdan yukarıya doğru başlama noktası olarak alınan yüzey veya çizgi
- matematik Üslü sayılarda kuvveti alınan sayı: 53 anlatımında 3 rakamı üstür, 5 ise tabandır
- dil bilimi Çekim eki almamış kelime kök veya gövdesi: göz, al-mak; burun, gözlükçü, kavur-mak vb
- ağızlardan Tarlanın düz ve verimli kesimi
- eskimiş Kılıç vb. yapımında kullanılan iyi cins demir
Taban cümle içinde nasıl kullanılır?
Sözcüğün anlamını daha iyi kavramak adına, çeşitli metinlerden alınan örnek cümleler bir araya getirilmiştir.
- Partinin tabanının istekleri doğrultusunda...
- Piramidin tabanı. Üçgenin tabanı.
Sözlükte taban kelimesi ile ilgili atasözleri ve deyimler
Dilimizde bu taban kelimesi ile ilişkilendirilen birden fazla atasözü ve deyim kaydı vardır.
- Tabana kuvvet
- Tabana kuvvet kaçmak
- Taban çıkmak (veya girmek veya koymak)
- Tabanı yanmış it gibi
- Tabanları kaldırmak
- Tabanları patlamak
- Tabanları yağlamak
- Taban tabana zıt (olmak)
- Taban tepmek (veya patlatmak)
- Taban yapmak
Taban ile kurulan birleşik kelimeler ve tamlamalar
Tek başına taşıdığı anlamın ötesinde, taban ifadesi birleştiği diğer kelimelerle bambaşka manalar kazanabilir.
- Taban basma
- Taban düzeyi
- Taban fiyatı
- Taban halısı
- Taban lağımı
- Tabanvay
- Tabanı yanık
- Tabanı yarık
- Baştaban
- Çalataban
- Daltaban
- Düztaban
- Karataban
- Ayak tabanı
- Devetabanı
- Veri tabanı
