- Kösem Sultan'ın ölümü, gelini ve Padişah IV. Mehmed'in annesi Turhan Sultan ile arasında yaşanan şiddetli güç savaşının bir neticesiydi.
- Devlet idaresinde mutlak bir nüfuz kuran Kösem Sultan, "Büyük Valide Sultan" unvanıyla devleti torunu adına yönetiyordu.
- Turhan Sultan'ın yönetime ortak olma isteği ve Kösem Sultan'ın buna karşı çıkması, sarayda geri dönülmez bir gerilime yol açtı.
- Kösem Sultan'ın, IV. Mehmed'i tahttan indirip yerine diğer torunu Şehzade Süleyman'ı geçirme planının ortaya çıkması, ölüm fermanını hazırlayan son hamle oldu.
İktidar mücadelesi kanlı bitti
Osmanlı'da "Kadınlar Saltanatı" olarak adlandırılan dönemin en önemli simalarından Kösem Sultan, eşi Sultan I. Ahmed'in vefatından sonra oğulları IV. Murad ve I. İbrahim ile torunu IV. Mehmed dönemlerinde devlet yönetiminde eşi benzeri görülmemiş bir güç elde etti. Saltanat naibesi olarak imparatorluğu fiilen yöneten Kösem Sultan, "Valide-i Muazzama" (Büyük Valide Sultan) unvanıyla anılıyordu.
Ancak torunu IV. Mehmed'in annesi Turhan Hatice Sultan'ın, devlet işlerine müdahil olmak istemesi, sarayda iki nesil arasında kanlı bir iktidar mücadelesini başlattı. Tecrübeli ve otoriter Kösem Sultan ile genç ve hırslı Turhan Sultan arasındaki rekabet, devletin en üst kademesinde tehlikeli bir kutuplaşmaya neden oldu.
Saray koridorlarında ölüm planı
Gerilimin tırmanmasıyla Kösem Sultan, kendisine sadık olan ağalarla bir olup 12 yaşındaki torunu IV. Mehmed'i zehirleyerek veya tahttan indirerek yerine daha kolay kontrol edebileceğini düşündüğü diğer torunu Şehzade Süleyman'ı padişah yapmayı planladı. Bu tehlikeli plan, Kösem Sultan'ın hizmetindeki Meleki Hatun tarafından Turhan Sultan'a bildirilince olayların seyri tamamen değişti.
Kendi hayatı ve oğlunun saltanatı için endişelenen Turhan Sultan, karşı hamle yapmakta gecikmedi. Saray ağaları ve Darüssaade Ağası Uzun Süleyman Ağa'nın desteğini alarak Kösem Sultan'ın ortadan kaldırılması için gizli bir karar aldı.
Osmanlı tarihinde bir ilk yaşandı
Tarihler 2 Eylül 1651'i gösterdiğinde, Turhan Sultan'a bağlı saray görevlileri, Kösem Sultan'ın dairesine bir gece baskını düzenledi. Rivayetlere göre Kösem Sultan, saklandığı bir dolapta bulunduktan sonra Kuşhane kapısına kadar sürüklenerek götürüldü.
Burada, Zülüflü Baltacılardan Kuşçu Mehmed tarafından bir perde ipiyle boğularak katledildi. Bu hadise, Osmanlı tarihinde bir valide sultanın öldürülmesiyle sonuçlanan ilk ve tek saray darbesi oldu ve Kösem Sultan'ın yaklaşık yarım asırlık siyasi gücü trajik bir şekilde sona erdi.