Her kelimenin bir etimolojik geçmişi ve dil bilgisi kuralları çerçevesinde belirlenmiş belirli bir kullanım alanı vardır. Zengin bir kelime dağarcığına sahip olmak, karmaşık durumları bile basit ve anlaşılır şekilde anlatmanın anahtarıdır. Sözlüklerdeki tanımıyla dikkat çeken tekerleme ifadesinin dilimizdeki yeri ve kullanım alanları merak konusudur.
Tekerleme kelimesi ne anlama geliyor? neyi ifade ediyor?
Cümle içindeki vurgusuna göre farklı kavramları karşılayabilen bu sözcük için TDK sözlüğünde ayrı ayrı açıklamalar yer almaktadır.
- isim Yuvarlama
- Çoğunlukla basmakalıp söz
- Birbiriyle uyumlu hazır söz kalıbı
- edebiyat Çoğunlukla, masalların genellikle başında bulunan "Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde." gibi uyaklı giriş veya ara sözler
- edebiyat Saz şairleri arasında yapılan deyiş yarışı
- tiyatro Orta oyununda, özellikle Kavuklu'nun kullandığı sözler
Tekerleme kelimesinin kullanım alanları ve örnekler
Gerek günlük dilde gerekse edebi eserlerde kelimenin nasıl kullanıldığını gösteren örnekler şöyledir.
- Bazısının konuşması, tekerleme hâlinde tekrar ettiği birkaç kelimeden ibarettir.
- Çocuklar, türkülü bir tekerleme ile karşılarlar leyleklerin gelişini.
- Tekerlemeler, masaldan başka halk tiyatrolarında da görülüyor.
