Bu adımla, MQ-9 Reaper gibi uzun menzilli ve yüksek taşıma kapasiteli silahlı insansız hava araçları (SİHA), artık “füze” değil “uçak” kategorisinde değerlendirilecek. Böylece ABD’nin ileri teknolojiye sahip saldırı dronelarının ihracatında yıllardır süren kısıtlamalar gevşetilmiş olacak.
Öncelikli pazar Orta Doğu ve Doğu Avrupa
Yeni düzenlemenin ilk alıcıları arasında Suudi Arabistan öne çıkıyor. ABD’li yetkililere göre bu satış, 142 milyar dolarlık daha geniş çaplı bir silah anlaşmasının parçası olabilir. Ayrıca Orta Doğu’daki diğer müttefikler ile Doğu Avrupa ülkelerinin de ABD’den ağır sınıf İHA tedarik etmesi bekleniyor.
Rekabet avantajı ve Türkiye faktörü
Trump yönetimine yakın bir kaynak, “ABD’nin bu alanda liderliğini engellemeye çalışan Türkiye ve Çin’e bu fırsatı vermeyeceğiz” ifadeleriyle kararın stratejik boyutuna dikkat çekti. Türkiye’nin son yıllarda Bayraktar TB2, Akıncı ve Anka gibi insansız hava araçlarıyla küresel pazarda elde ettiği ihracat başarıları, Washington’un adımının gerekçeleri arasında gösteriliyor. ABD, özellikle Orta Doğu ve Afrika’da Türk SİHA’larıyla rekabet edebilmek için kısıtlamaları gevşetmeyi hedefliyor.
Üreticiler için kolaylaştırılmış ihracat
General Atomics, Kratos ve Anduril gibi büyük İHA üreticileri, bundan sonra ürünlerini ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Foreign Military Sales (FMS) mekanizması aracılığıyla daha hızlı ve kolay ihraç edebilecek. Bu durum, ABD şirketleri için milyarlarca dolarlık yeni bir pazarın kapısını açabilir.
MTCR nedir?
1987’de G7 ülkeleri tarafından kurulan MTCR, menzili 300 kilometrenin üzerinde ve 500 kilogramdan fazla yük taşıyabilen füze ve insansız sistemlerin ihracatını kısıtlayan bir anlaşma. ABD, bugüne kadar saldırı amaçlı ağır drone satışlarını bu anlaşma nedeniyle sınırlı tutuyordu. Trump’ın getirdiği yeni yorum ise bu kısıtlamayı fiilen ortadan kaldırıyor.