- Trump, Rusya’ya yönelik bazı yaptırım ve gümrük vergilerinin uygulanmasına geniş kapsamlı muafiyet getirdi.
- Kremlin temsilcisi Kirill Dmitriev, kararı “önemli ve gerçekten tarihi bir an” olarak nitelendirdi.
- Rusya’nın ABD’ye dizel yakıt tedarik etmesini öngören anlaşma kapsamında ek sevkiyatlar da gündemde.
- Trump, Putin’i Miami’deki G20 Zirvesi’nde görmek istediğini açıklarken AB ve Ukrayna’dan Moskova ile yakınlaşmaya yönelik tepkiler geldi.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’ya yönelik yeni yaptırımların yürürlüğe girmesine kısa süre kala Moskova üzerindeki ekonomik baskıyı hafifletecek bir kararnameye imza attı. Washington’ın hamlesi Kremlin tarafından memnuniyetle karşılanırken, Ukrayna ve Avrupa’dan tepki geldi.
Rusya yaptırımlarına geniş kapsamlı muafiyet
Beyaz Saray tarafından yayımlanan kararnameye göre Trump, yaptırım muafiyetinin ABD’nin ulusal çıkarlarına uygun olduğunu Kongre’ye bildirdi.
Yeni yasa, Rus hükümet ve askeri yetkililerini, büyük bankaları ve Rusya’nın petrol taşımacılığında kullandığı gölge filoyu hedef alıyordu. Düzenleme ayrıca Rusya’dan ithal edilen mallara ve Rus petrolü ile doğal gazının önemli alıcılarına yönelik yüksek gümrük vergileri öngörüyordu.
Trump’ın kararıyla söz konusu yaptırım ve vergilerin uygulanmasına geniş kapsamlı muafiyet getirildi.
Moskova’dan “tarihi an” açıklaması
Rusya Devlet Başkanlığı Özel Temsilcisi Kirill Dmitriev, Washington’ın kararını memnuniyetle karşıladı. Dmitriev, yaptırımların askıya alınmasını “önemli ve gerçekten tarihi bir an” olarak nitelendirdi.
Rus yetkili, yeni yaptırım paketinin ABD ile Rusya arasındaki ekonomik iş birliğini tamamen durma noktasına getirebileceğini savundu.
Uranyum, nadir toprak elementleri ve LNG projeleri gündemde
Washington ile Moskova arasında hayata geçirilmesi planlanan çok sayıda ekonomik ve yatırım projesi bulunduğunu belirten Dmitriev, dizel anlaşmasının da bu girişimlerden biri olduğunu söyledi.
Dmitriev, Amerikan tarafıyla görüşülen projelerin yalnızca iki ülke açısından değil, küresel ekonomi bakımından da önem taşıdığını ifade etti.
Rus yetkili, ABD’ye uranyumun yanı sıra daha fazla gübre, alüminyum ve nadir toprak metalleri tedarik edilmesinin gündemde olduğunu açıkladı. Arktik bölgesindeki yatırımlar, enerji projeleri ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) çalışmaları da iki ülke arasındaki görüşmelerin başlıkları arasında yer alıyor.
“ABD Hazine Bakanlığı bizden yardım istedi”
Dmitriev, ABD’de Rusya’ya yönelik yaptırımların ekonomik sonuçlarının daha fazla tartışılmaya başlandığını ileri sürdü. Trump yönetimindeki bazı isimlerin de yaptırımların Amerikan ekonomisine zarar verdiğini düşündüğünü savunan Dmitriev, dizel anlaşmasına ilişkin teknik sorunlar hakkında açıklama yaptı.
Dmitriev, “Bugünün haberini teyit edebilirim: ABD Hazine Bakanlığı, Rus Doğrudan Yatırım Fonu’ndan, ödemelerin yapılması ve anlaşmayla ilgili tamamen teknik sorunların çözülmesi de dahil olmak üzere, dizel anlaşmasına yardımcı olmasını istedi.” ifadelerini kullandı.
Trump ile Putin dizel anlaşmasına varmıştı
Trump, 9 Ekim’de Putin’le gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Rusya’nın Amerikan ve küresel pazarlara dizel yakıt sağlayacağını duyurmuştu.
Trump’ın açıkladığı plana göre Rusya’nın ilk aşamada 300 bin tonun üzerinde, kasım ayında 500 bin ton ve ardından 1 milyon ton dizel tedarik etmesi öngörülüyor. Rus rafinerilerinin durumuna bağlı olarak ilerleyen dönemde 3 milyon tonluk ek sevkiyat da gündemde.
Anlaşmanın, ABD’de yükselen akaryakıt fiyatlarını düşürmesi hedefleniyor.
Trump, Putin’i Miami’deki G20 Zirvesi’nde istiyor
Trump, Moskova ile ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik adımlarının ardından Putin’in aralık ayında Miami’de düzenlenmesi planlanan G20 Zirvesi’ne katılımı hakkında da konuştu.
Kyiv Post’un aktardığına göre Trump, Rus liderin zirveye katılıp katılmayacağının henüz netleşmediğini belirterek, “Gelip gelmeyeceğini bilmiyorum. Ama burada olmasını kesinlikle çok isterim.” dedi.
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise Putin’in zirveye davet edilmesine karşı çıktı. Kallas, “Trump’ın Putin’i G20’ye davet etmesini duymak çok zordu.” ifadelerini kullandı.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da Putin’in zirveye katılımı konusunda henüz nihai bir karar verilmediğini açıkladı.
Zelenskiy’den dizel anlaşmasına tepki
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Washington ile Moskova arasında varılan dizel anlaşmasını eleştirdi. Brüksel’de gazetecilerin sorularını yanıtlayan Zelenskiy, enerji alanındaki yaptırım muafiyetlerinin başka sektörlere de yayılabileceği uyarısında bulundu.
Zelenskiy, “Dizel anlaşmalarını kabul edemeyiz, çünkü ardından gaz anlaşmaları gelecek.” dedi.
Ukrayna lideri, yaptırımların ilerleyen süreçte bankacılık sistemini, belirli kişileri ve kimya sanayisini de kapsayacak şekilde kaldırılabileceğini savundu.
Dondurulmuş Rus varlıkları konusunda da risk bulunduğunu belirten Zelenskiy, Ukrayna’nın çıkarlarını diplomatik yollarla savunmayı sürdüreceğini ifade etti.