Trump yönetiminin Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza'nın (ICE) Temmuz 2024'te yürürlüğe koyduğu, sınır dışı edilme sürecindeki hemen hemen tüm göçmenleri sistematik olarak gözaltında tutma politikası, ülke genelindeki mahkemelerden ezici ve artan bir ret ile karşılanmıştır.
Bu politika, yıllardır ABD'de yaşayan ve sığınma ya da yasal statü peşinde olan birçok kişinin işyerlerinde veya göçmenlik bürolarındaki randevularında tutuklanmasına neden olmuştur.
Mahkeme kararlarının istati̇sti̇kleri̇
Politico analizine göre, ABD mahkemelerinde, yönetimin yeni toplu gözaltı politikasının hukuka ve yasal süreç hakkına aykırı olduğuna hükmeden kararların sayısı katlanarak artmaktadır:
en az 225 federal yargıç, 700'den fazla davada yönetimin politikasına karşı karar verdi.
Demokrat Başkanlar tarafından atanmış 166 yargıç bulunuyor (80'i Joe Biden, 66'sı Barack Obama, 20'si Bill Clinton).
Cumhuriyetçi Başkanlar tarafından atanmış 59 yargıç bulunuyor (28'i George W. Bush, 23'ü Trump, 4'ü George H.W. Bush, 4'ü Ronald Reagan).
destekleyen yargıç sayısı: bu toplu gözaltı politikası lehine karar veren yargıç sayısı ise ülke genelinde sadece sekiz'dir. Bu sekiz yargıcın altısı (6'sı) Trump tarafından atanmıştır.
coğrafi yayılım: kararlar, 35'ten fazla eyaletteki yargıçlardan gelmiş olup, Missouri, Florida, Kentucky, Louisiana, Nebraska ve Texas gibi "kırmızı eyaletlerdeki" yargıçlar da yönetimin pozisyonuna karşı hüküm vermiştir.
Mahkemeler “Dava tsunamisi” ile mücadele ediyor
Mahkemeler, bu ani politika değişikliğinin yol açtığı ve duruşma listelerini dolduran "dava tsunamisi" nedeniyle artan bir hayal kırıklığı yaşamaktadır. Yargıçlar, yönetimin hukuka aykırı davrandığını ileri sürmüş ve bu emsal teşkil etmemiş uygulamanın, on yıllardır ülkede yaşayan milyonlarca insanı gözaltına alabileceğine dikkat çekmiştir.
Yasal dayanaklar neler?
Politikanın merkezinde, federal göçmenlik yasasının iki karmaşık hükmü bulunmaktadır:
- zorunlu gözaltı hükmü: bu hüküm, "ülkeye giriş yapan" ve "kabul başvurusunda bulunan" göçmenlerin gözaltına alınmasını zorunlu kılar. Önceki tüm yönetimler ve yargıçlar, bu hükmü sınıra yakın zamanda yakalanan kişilere uygulamıştır.
- i̇steğe bağlı gözaltı hükmü: bu hüküm, ABD'nin iç bölgelerinde yıllardır yaşayan ve yasal olarak ülkede kalma yollarını arayan, geniş aile bağları kurmuş milyonlarca belgesiz göçmene uygulanmıştır. Bu durumdaki kişiler, daha önce göçmenlik mahkemelerinden kefaletle serbest kalma hakkına sahipti.
Trump yönetimi, 30 yıllık emsali bozarak, yıllardır ABD'de yaşayan milyonlarca göçmenin hala ülkeye "kabul başvurusunda bulunan" kişi muamelesi görmesi gerektiği sonucuna vardı.
Bu yorum, söz konusu kişilerin, normalde sadece yeni gelenler için geçerli olan zorunlu gözaltı kapsamına alınmasına yol açmıştır.
Yargı yolu kapanıyor
Yürütme organına bağlı bir üst kurul olan Göçmenlik Temyiz Kurulu (Board of Immigration Appeals), yakın zamanda yönetimin politikasını benimseyerek, ICE'nin yeni politikası kapsamında gözaltına alınan kişileri göçmenlik yargıçlarının serbest bırakma yetkisinin olmadığını kararlaştırmıştır. Bu durum, haksız yere gözaltına alınan göçmenler için son yasal seçenek olarak federal yargıyı bırakmıştır.