- Hakan Fidan, İstanbul’da R4 ve R4+E3 dışişleri bakanları toplantılarına ev sahipliği yapacak.
- Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan, Almanya, İngiltere ve Fransa ilk kez Türkiye’nin girişimiyle R4+E3 formatında bir araya gelecek.
- Görüşmelerde Filistin, Hürmüz ve Babu'l Mendeb boğazları, Yemen, Suriye ve Rusya-Ukrayna Savaşı ele alınacak.
- Türkiye, bölgesel sorunların diplomasi yoluyla çözülmesi ve ortak güvenlik mekanizmalarının güçlendirilmesi mesajını verecek.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bugün İstanbul’da R4 ve R4+E3 Dışişleri Bakanları Toplantıları’na ev sahipliği yapacak. Türkiye’nin girişimiyle düzenlenecek görüşmelere Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan, Almanya, İngiltere ve Fransa dışişleri bakanları katılacak.
Dışişleri kaynaklarından edinilen bilgiye göre, toplantılarda bölgesel meselelerin yanı sıra R4 ve E3 ülkeleri arasında gelecekte geliştirilebilecek işbirliği ve koordinasyon imkanları değerlendirilecek.
Filistin ve bölgesel güvenlik gündemde
Toplantılarda Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı’ndaki durum, Yemen’le bağlantılı gelişmeler ve Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabaların öne çıkması bekleniyor.
Bakan Fidan’ın, bölgesel güvenliğin sağlanmasında bölge ülkelerinin sorumluluk üstlenmesinin önemine dikkat çekmesi ve Türkiye’nin bölgesel sahiplenme temelinde işbirliği mekanizmalarını güçlendirme yaklaşımını vurgulaması öngörülüyor.
Fidan’ın ayrıca mevcut ihtilafların birbirini beslemesinin ve çatışmaların yeni alanlara yayılmasının önlenmesi gerektiğini ifade etmesi bekleniyor.
Fidan’dan İsrail’in politikalarına tepki mesajı
Fidan’ın, İsrail’in Filistin’deki işgalinin, barış çabalarını sekteye uğratan tutumunun ve bölge geneline yayılan saldırganlığının Orta Doğu’daki gerilimlerin temel nedenleri arasında yer aldığını vurgulaması bekleniyor.
Kudüs’ün tarihi ve hukuki statüsünün korunması ve iki devletli çözüm çabalarının zarar görmemesi gerektiğine işaret etmesi öngörülen Fidan’ın, İsrail’in yasa dışı yerleşim faaliyetlerini genişletmesine ve yasa dışı yerleşimci şiddetini teşvik etmesine karşı uluslararası toplumun daha kararlı bir tutum sergilemesi çağrısında bulunması bekleniyor.
Hürmüz ve Babu'l Mendeb için seyrüsefer vurgusu
Fidan’ın, ABD ile İran arasındaki ihtilafın diplomasi ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini belirtmesi bekleniyor. Askeri yöntemlerin kalıcı çözüm sağlamadığına ve bölgesel kırılganlıkları artırarak daha geniş çaplı çatışma riskini beraberinde getirdiğine dikkat çekmesi öngörülüyor.
Hürmüz ve Babu'l Mendeb boğazlarında seyrüsefer serbestisinin kalıcı olarak tesis edilmesinin bölgesel ve küresel istikrar açısından taşıdığı önemin de gündeme gelmesi bekleniyor.
Suudi Arabistan ve Suriye’deki gelişmeler ele alınacak
Fidan’ın, Husilerin Suudi Arabistan’da sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırılarına karşı Türkiye’nin Suudi Arabistan’ın güvenliğine verdiği desteği yinelemesi öngörülüyor. Bakanın, Mekke Savunma İttifakı’nın ortaya koyduğu dayanışma ve ortak güvenlik anlayışının önemine de işaret etmesi bekleniyor.
Suriye’de istikrar ve refahın güçlendirilmesine yönelik çabaların da görüşülmesi planlanıyor. Fidan’ın, İsrail’in Suriye’yi istikrarsızlaştırmaya yönelik eylemlerine dikkat çekerek bölgesel istikrarın korunmasının önemini vurgulaması bekleniyor.
Rusya-Ukrayna Savaşı için diplomasi mesajı
Fidan’ın, Rusya ile Ukrayna arasında yoğunlaşan çatışmaların bölgesel güvenlik açısından oluşturduğu risklere dikkat çekmesi bekleniyor.
Türkiye’nin Karadeniz’de savaşın yayılmasını önlemeye ve sivil can kayıplarını durdurmaya yönelik uyarılarını ve çözüm önerilerini taraflara iletmeyi sürdürdüğünü belirtmesi öngörülen Fidan’ın, savaşın sona erdirilmesi için Türkiye’nin diplomatik desteğe hazır olduğunu yinelemesi bekleniyor.
R4 ve E3 mekanizmaları nasıl oluştu?
R4 mekanizması, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından bölgesel sahiplenme anlayışı temelinde kalıcı istikrarı desteklemek ve bölgesel meselelerde diyaloğu güçlendirmek amacıyla oluşturuldu.
R4 Dışişleri Bakanları bugüne kadar altı toplantı gerçekleştirdi. İlk toplantı 18 Mart’ta Riyad’da düzenlenirken son toplantı, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası kapsamında 21 Eylül’de New York’ta yapıldı.
Almanya, İngiltere ve Fransa’dan oluşan E3 mekanizması ise 2003’ten itibaren İran’ın nükleer programına ilişkin yürütülen üçlü diplomatik işbirliği kapsamında ortaya çıktı. Zamanla farklı bölgesel ve uluslararası konularda ortak diplomatik girişimlerde bulunan bir yapıya dönüştü.