- Türkiye, doğurganlık hızındaki azalmayla 'çok yaşlı ülkeler' sınıfına dahil oldu.
- Türkiye'nin Aktif Yaşlanma Endeksi (AYE) değeri 2024'te 29,7'ye yükseldi (2023'te 28,7 idi).
- AYE'nin istihdam ve topluma katılım bileşenlerinde artış görülürken, bağımsız yaşam bileşeninde düşüş yaşandı.
- Türkiye'nin AYE değeri, Avrupa Birliği (AB) ortalamasının altında kaldı.
Aktif yaşlanma sürecini ölçmek amacıyla geliştirilen endeks (AYE), yaşlı bireylerin istihdama katılımı, topluma katılımı, bağımsız, sağlıklı ve güvenli yaşamı ile aktif yaşlanma için kapasite ve elverişli ortamı ölçen dört bileşenden oluşuyor.
Türkiye’nin AYE değeri ve bileşenleri
Türkiye'nin AYE değeri 2024'te 29,7 olarak kaydedildi (2023'te 28,7 idi). Endeksin bileşenleri incelendiğinde:
- İstihdam: İstihdam bileşeni endeks değeri 2024'te 27,6'ya yükseldi (2023'te 25,9 idi).
- Topluma Katılım: Topluma katılım bileşeni endeks değeri 2024'te 12,5'e yükseldi (2023'te 12 idi).
- Bağımsız, Sağlıklı ve Güvenli Yaşam: Bu bileşenin endeks değeri 2024'te 65'e geriledi (2023'te 65,5 idi).
- Aktif Yaşlanma İçin Kapasite ve Elverişli Ortam: Bu bileşenin endeks değeri 2024'te 46,1'e yükseldi (2023'te 44,3 idi).
Türkiye’nin AYE’sinin AB ile karşılaştırılması
Türkiye'nin AYE genel endeks değeri, 28 AB ülkesinin 2018 yılı ortalaması olan yüzde 36,8'in altında kaldı. Erkeklerde Türkiye'nin AYE değeri 34,5 iken AB ortalaması 38,5; kadınlarda ise Türkiye değeri 25,3 iken AB ortalaması 35,3 olarak hesaplandı.
Bölgeler arası AYE değerleri
Türkiye'de 2024 yılı için AYE genel endeks değeri bölgelere göre incelendiğinde, en yüksek değerin Doğu Karadeniz (33,3) olduğu görüldü. Bu bölgeyi Batı Marmara (31,9) ve Kuzeydoğu Anadolu (30,8) takip etti. En düşük AYE değerine sahip bölge ise Güneydoğu Anadolu (26,9) oldu.
İstihdam bileşeni endeksinde en yüksek değer Doğu Karadeniz'de (42,2) görülürken, en düşük değer Batı Anadolu'da (22,3) kaydedildi. Topluma katılım bileşeninde ise en yüksek değer İstanbul'da (17) ve en düşük değer Doğu Karadeniz'de (9,2) tespit edildi.