- Türkiye'de yılda üretilen 49 milyon ton meyve ve sebzenin yüzde 25 ila 40'ı tüketilemeden kayboluyor veya israf ediliyor.
- 300 gramlık tek bir ekmeğin su ayak izi 400 litreye ulaşırken, günlük ekmek israfı 5 milyon metreküp su kaybına yol açıyor.
- Ülke genelinde bir yılda sadece ekmek israfı nedeniyle çöpe giden su, İstanbul ve Ankara barajlarından bir yılda çekilen toplam su miktarına eşit.
- Bireysel düzeyde son tüketim tarihlerine dikkat edilmesi, dolaplarda "ilk giren ilk çıkar" kuralının uygulanması ve organik atıkların komposta dönüştürülmesi öneriliyor.
Su Politikaları Derneği’nin güncellenen “Çöpe Giden Sularımız” raporu, gıda israfının gizli su maliyetini gözler önüne serdi. Türkiye'de bir yılda israf edilen 23 milyon ton gıda ile birlikte toplam 26,6 milyar metreküp su heba olurken, günde çöpe atılan 12 milyon ekmeğin su ayak izinin İstanbul ve Ankara'nın bir günlük toplam su ihtiyacına denk geldiği açıklandı.
Yılda 23 milyon ton gıda çöpe gidiyor
Su Politikaları Derneği tarafından 6 yıl önce başlatılan ve son verilerle yenilenen raporda, gıda kayıplarının su kaynakları üzerindeki ağır yüküne dikkat çekildi. Türkiye İsrafı Önleme Vakfı (TİSVA) verilerine dayandırılan çalışmaya göre, günde ortalama 12 milyon ekmek israf ediliyor.
Bir kilogram buğdayın yetiştirilmesi için 1300 litre su gerektiği hatırlatılan raporda; gıda kaybının doğrudan tatlı su kaynaklarının tüketilmesi anlamına geldiği vurgulandı.
Gıda israfını ve su kaybını önlemek için ne yapmalı?
Raporda, hem evsel hem de ticari alanda gıda israfının önüne geçilerek su kaynaklarının korunması adına kritik tavsiyelere yer verildi:
TETT ve STT Farkına Dikkat Edin: Son Tüketim Tarihi (STT) geçen ürünler tüketilmemeli; ancak Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) geçmiş ürünler tat, koku ve görünümde bozulma yoksa değerlendirilmelidir.
Dolap Düzeninde "İlk Giren İlk Çıkar" İlkesi: Mutfak ve buzdolabı düzeninde, tüketim tarihi daha yakın olan ürünler ön sıralara yerleştirilerek bozulmanın önüne geçilmelidir.
Gıda Paylaşımı ve Kompost: Fazla ve güvenilir gıdalar ihtiyaç sahipleriyle paylaşılmalı; sebze-meyve kabukları gibi organik atıklar ise kompost yapılarak doğal gübreye dönüştürülmelidir.