AKPM Genel Kurulu’ndan bir tavsiye kararı çıkarmak için çalışan Ankara, bundan sonraki süreçte vize kararlarının yargıya taşınmasını, vatandaşın başvurusunun reddedilmesi durumunda ödediği paranın en azından bir kısmını alabilmesini, vize sürecinin daha diyalog halinde ilerlemesini ve Schengen Bilgi Sistemi’nin tüm ülkeler için standart hale getirilmesini istiyor.
AKPM Türk Grubu Başkanı Ziya Altunyaldız şunları aktardı:
“Raporda tüm ülkelere dönük ret oranlarında ciddi bir artış var. Örneğin ülkemize dönük 2017-2018 yılındaki yüzde 4’lük oran bugün yüzde 17’ye çıktı. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde ifade edilen ve Avrupa Birliği’nin ana amaçlarından biri olan, ‘kişilerin serbest dolaşımı’ bir insan hakkı olarak kabul ediliyor. Burada bir insan hakkı ihlaline doğru giden önemli uygulama örnekleri var. Eğer kişiye dair bir muamele söz konusuysa, bunun gerekçelerinin net bir şekilde paylaşılıyor olması lazım. Karşı tarafın bunu bilme hakkı var. Schengen Bilgi Sistemi farklı ülkelerde farklı uygulamalar olması sebebiyle vatandaşlarda bir kafa karışıklığı ve güven sorunu oluşturuyor. Bütün bunların bir hukuk sistematiği içerisinde yürümesini istiyorsak, bu sistemin revize edilmesi gerekiyor. Tüm Schengen ülkelerinde standart, yeknesak, neyi yaptığınız zaman ne ile karşılaşacağınıza dair net düzenlemelerin olması ve bunların tüm ülkelerde uygulanması gerekir. Bunu sağlamaya çalışıyoruz. Bunun AKPM’de kabulüyle birlikte tüm ülkelere bir tavsiye kararı niteliğine dönüşmesini bekliyoruz. Tavsiye kararında yer verildiği zaman üye ülkelerin bunu mevzuatlarına eklemeleri gerekiyor. Bunun sonucunda da bu tavsiye kararlarının uygulanıp uygulanmadığına dair bir izleme komitesi kurulmasını öneriyoruz. Sonrasında, bu karar tüm ülkelerde yargı denetimine de açılmalıdır. Evrensel bir kural vardır, her türlü idari işlem yargı denetimine tabidir. Bu da bir idari işlemdir. Bu idari işlemi de yargı denetimine açmaları gerekiyor.”
AKPM Türk Grubu Başkanı Ziya Altunyaldız, Türkiye’nin taleplerini anlatırken “Ayrıca vatandaşın eksik belge ve bilgileri varsa bunun için bir süre verilsin, hemen reddedilmesin istiyoruz. Vatandaş eksik belgesini tamamlayabilsin, çünkü para ödemiş. Bir iletişim içinde olunsun. Vizesi gerçekten haklı gerekçelerle reddedilmiyorsa en azından kısmi para iadelerinin yapılmasını istiyoruz” dedi.
Türkiye’nin AKPM’de kabul edilen raporunda Avrupa Konseyi üyesi devletlere şu önerilerde bulunuldu: Schengen Bilgi Sistemi’ne girilen verilerin doğruluğu ve yasallığı noktasında kontroller daha etkin hâle getirilmeli. Sisteme girilen veriler üçüncü bir ülke/birey aleyhine siyasi saiklerle girilmediğinden emin olunmalı. Sistemin uyarıları orantılılık ilkesine uygun ve her bir vaka kendi içinde değerlendirilmeli. Schengen Bölgesi’ne dâhil olmayan devletlerin vatandaşlarının Schengen Bölgesi’ndeki kültürel, sosyal ve bilimsel faaliyetlere katılmasını engelleyen ve serbest ticareti engelleyen uygulamalar durdurulmalı. Siyasi veya diğer saiklerle Schengen vizesi vermeyi reddetmeye ilişkin idari kararların, ilgili üye devlette yargı denetimine tabi olmasını sağlamak için ulusal mevzuatlar güncellenmeli. Bireylere, Schengen Bilgi Sistemi’nde usul dışı saklanan yanlı verilerin düzeltilmesini ve silinmesini talep etme hakkı tanınmalı. Üçüncü ülke vatandaşlarının girişlerini reddederken ulusal makamlar tarafından insan hakları standartlarına uyulup uyulmadığı konusunu incelemek üzere bir ara buluculuk organı oluşturulmalı. Schengen vize sistemine ilişkin hazırlanan raporda yer alan önerilerin, güz döneminde yapılacak AKPM Genel Kurulunda, Avrupa Konseyi üye devletlerine tavsiye kararı niteliğini kazanacağı belirtildi.