- Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, 2028 seçimlerinin büyük olasılıkla mart veya nisan ayında yapılacağını öngördüğünü açıkladı.
- Uçum, yeni anayasa için 2028 sonrasını işaret ederek referandum vurgusu yaptı.
- Terörsüz Türkiye sürecinde 2027'nin ilk yarısında uygulamaya geçilebileceğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Çankaya Köşkü'nde gazetecilerle bir araya gelerek yeni anayasa, Terörsüz Türkiye süreci, Türk İş Kanunu ve ceza infaz düzenlemesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Uçum, "Seçimin 2028 Mart veya Nisan ayında yapılması büyük oranda netleşti. “Seçimlere 18 ay kaldı" dedi.
Yeni anayasa için tarih verdi
Hukuk Politikaları Kurulu olarak Adalet Bakanı ile yeni anayasa gündemini ele aldıklarını belirten Uçum, yeni anayasanın hukuk politikası perspektifi, mimarisi, temeli ve ilkeleri üzerine çalışmaların sürdürüleceğini söyledi.
Yeni anayasa ihtiyacının yalnızca siyasilerin beklentileri üzerinden değerlendirilemeyeceğini kaydeden Uçum, halkın taleplerinin ve ihtiyaçlarının esas alınması gerektiğini ifade etti.
Türkiye'de yeni anayasa talebinin uzun yıllardır gündemde olduğunu hatırlatan Uçum, 1987'den bu yana yeni ve sivil anayasa ihtiyacının tartışıldığını belirtti. Siyasi partilerin geçmiş seçimlerde de yeni anayasa sözü verdiğini aktaran Uçum, artık somut başlıkların tartışılacağı bir döneme girildiğini dile getirdi.
Uçum, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 1 Ekim'de ortaya koyduğu hedefe ilişkin, "1 Ekim 2026 tarihini yeni anayasanın yapım sürecinin başlangıç tarihi olarak belirleyebiliriz" değerlendirmesinde bulundu.
dönemin kalan süresinde yeni anayasanın fikri olgunlaşma sürecinin yaşanabileceğini belirten Uçum, 2028 seçimlerinden sonra 29. Meclis döneminde yeni anayasanın hazırlanmasının gerçekçi bir hedefe dönüşebileceğini söyledi.
"Yeni anayasa mutlaka halkın onayına sunulmalı"
Yeni anayasa ile anayasa değişikliğinin birbirinden farklı süreçler olduğunun altını çizen Uçum, mevcut anayasa değişikliği usullerinin doğrudan yeni anayasa yapımına uygulanamayacağını ifade etti.
Mevcut sistemde anayasa değişikliği için 360 milletvekilinin kabul oyuna ihtiyaç duyulduğunu, 400 ve üzerindeki kabul oylarında referandumun ihtiyari olabildiğini hatırlatan Uçum, yeni anayasa söz konusu olduğunda ise halkın onayının zorunlu olduğunu belirtti.
Uçum, "Sayısal meşruiyet açısından isterse 550-600 vekil kabul etsin, referandumsuz yürürlüğe sokulamaz yeni anayasa. Son onayı halktan alacaktır" dedi.
Yeni anayasa sürecinin halkın iradesiyle başlayıp yine halkın iradesiyle tamamlanması gerektiğini vurgulayan Uçum, geniş toplumsal mutabakatla kabul edilecek bir anayasanın halk oylamasından da güçlü bir destekle çıkabileceğini ifade etti.
“Önce mutabakat gerekiyor”
Gazetecilerin yeni anayasa çalışmalarında madde madde yazıma başlanıp başlanmadığına ilişkin sorusunu yanıtlayan Uçum, Türkiye'de geçmişten bugüne çok sayıda anayasa taslağı hazırlandığını söyledi.
Hukuk Politikaları Kurulunun doğrudan taslak yazma görevi bulunmadığını belirten Uçum, kurulun anayasa çalışmalarına fikri katkı sunabileceğini ifade etti.
Yeni anayasa çalışmalarında doğrudan bir teklif taslağıyla ortaya çıkmak yerine öncelikle anayasanın temel yaklaşımlarının tartışılmasının ve ortak bir fikri zeminin oluşturulmasının daha doğru bir yöntem olabileceğini kaydetti.
Hükümet sistemi konusunda farklı siyasi yaklaşımların bulunduğuna dikkat çeken Uçum, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin geliştirilerek sürdürülmesini savunanlarla parlamenter sistemi isteyen partiler arasındaki görüş ayrılıklarına işaret etti.
Yarı başkanlık modelinin de gündeme getirildiğini belirten Uçum, şu değerlendirmede bulundu:
"Sen yeni anayasayı Büyük Türkiye mutabakatında yapmak istiyorsan önce bu hükümet modelinde anlaşman lazım."
Uçum, yeni anayasanın geleceğe ilişkin perspektifi konusunda da mutabakat sağlanması gerektiğini dile getirdi.
Terörsüz Türkiye sürecinde yıl sonu mesajı
Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Uçum, Meclis'in tatile girmeden 467 milletvekilinin kabul oyuyla önemli bir yasal düzenlemeyi hayata geçirdiğini söyledi.
10 Ağustos'ta kabul edilen kanun kapsamında Takip ve Değerlendirme Kurulunun kurulduğunu ve çalışmalarına başladığını belirten Uçum, kurulun alt komisyonlarını da belirlediğini aktardı.
Sürecin kanunda öngörülen tespit, teyit ve ilan aşamaları doğrultusunda ilerleyeceğini kaydeden Uçum, kanun kapsamındaki kişilerin altı aylık başvuru döneminde değerlendirileceğini ifade etti.
Uçum, yıl bitmeden Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararının açıklanmasının kuvvetle muhtemel olduğunu belirterek, "2027'nin ilk yarısı tamamlanmadan da yapılacakların hayata geçirileceği noktaya" ulaşılabileceğini söyledi.
Sürecin ilerleyen aşamalarında Takip ve Değerlendirme Kurulunun ayrıntılı açıklamalar yapacağını bildirdi.
Öcalan'ın hükümlü statüsü değişmeyecek
Terörsüz Türkiye süreci kapsamında Abdullah Öcalan'ın durumuna ilişkin soruları da yanıtlayan Uçum, Öcalan'ın hükümlü statüsünün değişmeyeceğini ve infaz süresinin askıya alınmayacağını söyledi.
Öcalan'ın görevini yerine getirebilmesi için gerekli mekânın oluşturulmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Uçum, zamanı geldiğinde açık görüşün de mümkün olabileceğini ancak bunun bir imtiyaz olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.
Uçum, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin konuya ilişkin değerlendirmelerinin önemli olduğunu kaydetti.
"Konuya ilişkin talepler var"
Ceza infaz düzenlemesinin somut bir aşamaya gelip gelmediği sorulan Uçum, cezaevlerindeki kalabalıklaşma sorununun dile getirildiğini belirtti.
Konuya ilişkin taleplerin bulunduğunu ifade eden Uçum, açıklamasında yeni bir infaz düzenlemesinin kesinleştiğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Türk İş Kanunu için çalışmalarda sona gelindi
Uçum'un gündemindeki bir diğer başlık da çalışma hayatını ilgilendiren yeni Türk İş Kanunu oldu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Ocak 2024'te çalışma hayatına ilişkin mevzuatın yeniden ele alınması gerektiğini dile getirdiğini hatırlatan Uçum, farklı kanunlar arasındaki uyumsuzlukların giderilmesi amacıyla çalışma başlatıldığını söyledi.
Basın İş Kanunu, Deniz İş Kanunu ve Borçlar Kanunu başta olmak üzere çalışma hayatına ilişkin düzenlemelerin yaklaşık 40 farklı mevzuatta yer aldığını belirten Uçum, mevcut hükümlerin bir bölümünün eskidiğini ve bütün çalışma alanlarını kapsamadığını ifade etti.
Türk İş Kanunu hazırlıklarında sona gelindiğini belirten Uçum, yeni düzenlemeyle çalışma hayatındaki farklı uygulamaların ortadan kaldırılmasını hedeflediklerini kaydetti.
Basın çalışanlarını da yakından ilgilendiren düzenlemenin önemli değişiklikler getireceğini ifade eden Uçum, yıl sonuna kadar bazı gelişmelerin yaşanabileceğini söyledi.
İş Kanunu'na ilişkin soru üzerine bazı medya kuruluşlarının çalışanların haklarını ihlal ettiğini savunan Uçum, hazırlanacak kanunun reform niteliğinde olacağını belirtti. Uçum, düzenlemede işveren ile çalışan arasındaki menfaat dengesinin gözetileceğini dile getirdi.
"Yeni anayasa konusu günlük siyasi tartışmaların ötesinde"
Ana muhalefetin Meclis'teki bir oturumu terk etmesi ve bu atmosferde sağlıklı bir anayasa tartışmasının yürütülüp yürütülemeyeceği sorusuna yanıt veren Uçum, yeni anayasa konusunun günlük siyasi tartışmaların ötesinde ele alınması gerektiğini söyledi.
Uçum, çerçeve kanunların günlük siyasetin değil, genel siyasetin ihtiyaçlarına cevap verdiğini belirterek ilgili yasal düzenlemede en yüksek mutabakatın sağlandığını ifade etti.
Suçlarla mücadelede yeni hukuk politikaları
Uçum, suçlarla mücadele konusunda yeni hukuk politikaları geliştirilmesi için çalışmaların devam edeceğini de bildirdi.
Yeni anayasa, Terörsüz Türkiye süreci ve çalışma hayatına ilişkin düzenlemelerin yanı sıra hukuk politikaları alanında farklı başlıklarda da çalışmalar yürütüleceğini kaydeden Uçum, mevcut mevzuatın geliştirilmesine yönelik sürecin sürdürüleceğini ifade etti.
Halk TV soruşturmasında süreç yürüyor
Halk TV ile ilgili soru üzerine de konuşan Uçum, süreçlerin yürüdüğünü belirtti. Kesinleşmiş suç ile soruşturma arasındaki ayrıma dikkat çeken Uçum, soruşturmanın şüphe üzerine başlatıldığını ifade etti. Savcılıkların soruşturma açılmasını gerektiren bir durum gördüklerinde harekete geçtiklerini belirten Uçum, soruşturma başlatılmasının tek başına tartışma konusu yapılmaması gerektiği yönünde değerlendirmede bulundu.