- YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, lisans programlarında müfredatın sadeleştirileceğini ve çoktan seçmeli sınavların ağırlığı azaltılarak proje, araştırma ve uygulamalı değerlendirmeye geçileceğini açıkladı.
- Eğitimin yapay zekayla kişiselleştirileceğini belirten Özvar, stratejik teknolojilere yönelik 160 üniversitede 724 yeni program açıldığını ve 5 yıl içinde 3 bin genç araştırmacının istihdam edileceğini bildirdi.
- Gazze'deki hekimlerin uzmanlık eğitimlerini Türkiye'de tamamlayabilmeleri için düzenleme yapıldığını duyuran Özvar, uluslararası sıralamalarda ilk 500'e 6 Türk üniversitesinin girdiğini kaydetti.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversitelerde ders içeriklerinden sınav yöntemlerine kadar uzanan bir dönüşüm üzerinde çalışıyor. YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, lisans programlarında müfredatın sadeleştirilmesini ve öğrencilerin uygulamalı eğitim olanaklarının artırılmasını öncelikli hedefler arasında gösterdi. Çoktan seçmeli sınavların ağırlığının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özvar, öğrencilerin bilgi birikiminin yazılı çalışmalar, projeler ve araştırmalarla da ölçülmesini istedi.
Üniversitelerde ders sayısı azalacak mı?
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinin 2026-2027 Akademik Yılı Açılış Töreni'ne katılan YÖK Başkanı Erol Özvar, yükseköğretimde planlanan değişikliklerin ayrıntılarını paylaştı. Kongre Kültür Merkezi 15 Temmuz Salonu'nda düzenlenen törende konuşan Özvar, üniversitelerde verilen eğitimin yalnızca teorik bilgi aktarımına dayanmasının yeterli olmadığını vurguladı.
Öğrencilerin öğrendiklerini gerçek çalışma ortamlarında uygulayabilmesi gerektiğini belirten Özvar, ders yükünün hafifletilmesi ve uygulamalı çalışmaların artırılmasını hedeflediklerini söyledi.
Özvar, yeni eğitim yaklaşımını şu sözlerle anlattı:
"Üzerinde ısrarla durduğumuz temel bir ilke var. Daha az ders, daha fazla uygulama ve yaparak öğrenme. Bir ders sınıfta başlayıp sınıfta bitiyorsa o dersin imkanlarından tam anlamıyla yararlanamıyoruz demektir. Öğrencilerimizin laboratuvarda, atölyede, sahada, işletmede ve araştırma projelerinde bizzat çalışmaları, öğrendiklerini sınamaları, hata yaparak ve yeniden deneyerek gelişmeleri gerekir. Eğitim, bilgi aktarmanın yanı sıra yetkinlik kazandırma süreci olmalıdır. Yükseköğretim Kurulu olarak lisans programlarında müfredat ve ders sadeleştirilmesini bu nedenle öncelikli hedeflerimiz arasında görüyoruz."
Üniversitelerde çoktan seçmeli sınavlar kaldırılacak mı?
YÖK'ün üzerinde durduğu bir diğer konu ise üniversitelerde uygulanan ölçme ve değerlendirme yöntemleri. Özvar, kontenjanların ve sınıf başına düşen öğrenci sayısının azalmasıyla birlikte sınav sisteminin de yeniden ele alınması gerektiğini ifade etti. Kalabalık sınıflara göre şekillenen değerlendirme yöntemlerinde ısrar edilmesinin eğitim kalitesini olumsuz etkileyebileceğini belirten Özvar, öğrencilerin yalnızca test sonuçları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine işaret etti.
Bu kapsamda yazılı sınavların yanı sıra proje, uygulama, araştırma ve anlatıma dayalı çalışmaların daha fazla kullanılması hedefleniyor. Ancak Özvar'ın açıklamalarında çoktan seçmeli sınavların tamamen kaldırılacağına ilişkin kesinleşmiş bir karar yer almadı.
Üniversitelerde sınıf anlayışı değişecek
Yeni eğitim yaklaşımında öğrencilerin derslik dışındaki öğrenme süreçlerine daha fazla katılması da amaçlanıyor. Laboratuvarlar, atölyeler, işletmeler ve araştırma projelerinin eğitimde daha etkin kullanılması gerektiğini belirten Özvar, akademisyenlerle öğrencilerin yalnızca ders saatlerinde bir araya gelmesinin yeterli olmadığını söyledi.
Özvar, üniversitelerde sınıf anlayışının değişmesi gerektiğini şu ifadelerle vurguladı:
"Sınıf anlayışının mutlaka değişmesi gerek. Artık sınıf eskisi gibi sınıf değil. Eğitimi sınıfın ötesine mutlaka taşımak zorundayız. Üniversite eğitiminin sadece sınıftaki derslerle sınırlı olması, üniversite eğitimini daraltmaktadır. Bu darlığı mutlaka artık genişletmek zorundayız. Öğrencilerimizle sadece sınıfta değil, sınıfın dışında da mutlaka hocalarımızla bir araya getirmek zorundayız."
Yapay zeka üniversite eğitiminde daha fazla kullanılacak
YÖK Başkanı Özvar, yükseköğretimdeki dönüşümün önemli başlıklarından birinin de yapay zeka teknolojileri olduğunu belirtti. Yapay zekanın öğrencilere farklı öğrenme yöntemleri sunabileceğini ifade eden Özvar, bu araçların eğitim içeriklerinin bireysel ihtiyaçlara göre hazırlanmasında kullanılabileceğini söyledi.
Bununla birlikte yapay zeka tarafından oluşturulan bilgilerin doğruluğunun mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini vurguladı.
Özvar, akademik sorumluluğa ilişkin şu uyarıda bulundu:
"Yapay zeka bir araçtır. Ürettiği içerik, tek başına doğru ve güvenilir bilgi olarak kabul edilemez. Bilimsel bilginin temelinde insanın düşüncesi, araştırması ve emeği vardır. Bu nedenle yapay zekadan yararlanırken içeriği doğrulama, kaynakları sorgulama ve akademik sorumluluğu üstlenme yükümlülüğümüz devam etmektedir."
Yapay zeka ile kişiselleştirilmiş eğitim hedefi
Yapay zeka teknolojilerinin öğrencilerin öğrenme hızlarına ve ihtiyaçlarına göre farklı eğitim içerikleri hazırlanmasını mümkün kıldığını belirten Özvar, üniversitelerin bu alandaki olanaklardan yararlanması gerektiğini ifade etti.
Özvar, yapay zekanın eğitimde sağlayabileceği avantajları şöyle anlattı:
"Yapay zeka araçlarının belki bize sağladığı en önemli avantajlardan bir tanesi bizim bu araçlarla eğitimi istediğimiz gibi kişiselleştirebilmemizdir. Eğitimin kişiselleştirilmesi dünyanın belki en pahalı işlerinden bir tanesidir. İşte yapay zeka bize her bir bireyin özelliklerini, kapasitesini ve vasıflarını dikkate alarak eğitimi kişiselleştirebilme imkanı sağlıyor. Bu başlı başına büyük bir potansiyel. Bu potansiyelden bütün üniversitelerimizin, bütün hocalarımızın ve özellikle öğrencilerimizin de istifade edebilmesi lazım. Eğitim öğretim araçlarının ve içeriğinin nasıl kişiselleştirilebileceği yapay zeka uzmanı hocalarımız tarafından mutlaka gösterilmeli ve ortaya konulmalıdır. Bu sağlandığı takdirde geride kalan öğrenci olmaz."
160 üniversitede 724 yeni program
Yükseköğretimde dijital dönüşüm çalışmalarına da değinen Özvar, son üç yılda geleceğin mesleklerine yönelik yaklaşık 80 farklı programın sisteme kazandırıldığını açıkladı. Yapay zeka, siber güvenlik, tarım ve sağlıkta dijitalleşme ile yeşil dönüşüm gibi alanlarda açılan programların toplam sayısının 160 üniversitede 724'e ulaştığını belirtti.
Özvar, stratejik teknoloji alanlarında araştırmacı yetiştirmek amacıyla yeni bir program başlatıldığını da duyurdu. Bu kapsamda ilk yıl 550 gencin araştırma üniversitelerinde araştırma görevlisi olarak istihdam edilmesi, beş yıl içerisinde ise toplam 3 bin genç araştırmacının yetiştirilmesi hedefleniyor.
Özvar, çalışmaları şu sözlerle aktardı:
"Son üç yıl içinde yapay zeka, siber güvenlik, tarım ve sağlıkta dijitalleşme ile yeşil dönüşüm başta olmak üzere yaklaşık 80 farklı yeni programı yükseköğretim sistemimize kazandırdık. Gençlerimizi geleceğin mesleklerine hazırlamayı hedeflediğimiz bu programların toplam sayısı 160 üniversitemizde 724'e ulaşmıştır. Bir başka önemli adım olarak, ülkemizin stratejik teknoloji alanlarında ihtiyaç duyduğu araştırmacıları yetiştirmek üzere Sayın Cumhurbaşkanımızın destekleriyle Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı'nı başlattık. Programın ilk yılında 550 gencimizi araştırma üniversitelerimizde araştırma görevlisi olarak istihdam edecek, 5 yıl içinde toplam 3 bin genç araştırmacı yetiştireceğiz"
Dijital Üniversite Platformu genişletiliyor
Özvar, üniversitelerin dijital dönüşümünü desteklemek amacıyla hayata geçirilen çalışmalara ilişkin de bilgi verdi. Veri Analizi Okulu ile başlatılan eğitim modelinin kapsamının genişletildiğini belirten YÖK Başkanı, çalışmaların Dijital Üniversite Platformu çatısı altında sürdürüldüğünü açıkladı.
Yeni teknolojilerin yükseköğretim sistemine daha etkin biçimde dahil edilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
Gazze'deki hekimler Türkiye'de uzmanlık eğitimi alabilecek
Konuşmasında uluslararası gelişmelere de yer veren Özvar, İsrail'in saldırıları nedeniyle Gazze'deki yükseköğretim kurumlarının ciddi şekilde etkilendiğini söyledi.
Gazze'de uzmanlık eğitimini sürdüremeyen hekimlere yönelik düzenlemelerin hayata geçirildiğini belirten Özvar, şu ifadeleri kullandı:
"Gazze'de tıpta uzmanlık eğitimi alma imkanı bulamayan hekimlerin eğitimlerini Türkiye'de sürdürebilmelerini sağlayacak düzenlemeleri hayata geçirmiş bulunuyoruz. Türkiye'de nitelikli bir uzmanlık eğitimi alacak bu hekimlerin, ülkelerine döndüklerinde savaş sonrasında Filistin'in sağlık hizmetlerine katkıda bulunmalarını kendilerinden bekleyeceğiz."
YÖK Başkanı Özvar'dan üniversitelere çağrı
Üniversitelerin yalnızca eğitim ve araştırma faaliyetleriyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Özvar, Türkiye'nin toplumsal ve ekonomik meselelerine çözüm üretmelerinin önemine dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yürütülen "Terörsüz Türkiye" hedefini hatırlatan Özvar, yükseköğretim kurumlarının bu sürece akademik çalışmalarla katkıda bulunması gerektiğini söyledi.
Özvar, üniversitelere şu çağrıyı yaptı:
"Üniversitelerimiz gerçekleştirecekleri farklı akademik etkinliklerle 'Terörsüz Türkiye' hedefini farklı boyutlarıyla ele almalı, bu çalışmalar sonucunda ortaya çıkacak değerlendirmeleri, bilimsel bulguları ve önerileri uygun yollarla kamuoyuna mutlaka paylaşmalıdır."
Türk üniversitelerinin uluslararası sıralamalardaki hedefi
Türkiye'deki üniversitelerin uluslararası alandaki görünürlüğünün arttığını belirten Özvar, yükseköğretimde küresel ölçekte daha güçlü bir konuma ulaşmayı hedeflediklerini ifade etti.
Özvar, Türkiye'nin yükseköğretimdeki konumunu şu sözlerle değerlendirdi:
"Türkiye bugün yükseköğretimde yalnızca kendi kapasitesini geliştiren değil, farklı ülkelerin üniversiteleriyle yakın ilişkiler kuran, bilimsel işbirliklerini ve bilgi paylaşımını teşvik eden önemli bir bölgesel aktördür. Hedefimiz ise ülkemizi yükseköğretimde küresel bir aktör haline getirmektir."
Uluslararası sıralamalara ilişkin verileri de paylaşan Özvar, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
"2026 yılı sıralamasında 6 üniversitemiz dünyanın ilk 500'ü arasına girdi, ikisi ise ilk 300 üniversite arasına girmeyi başarmıştır. Bir başka sıralamada 124 üniversitemiz en iyi üniversiteler arasında yer almıştır. Böylece en fazla üniversiteyle temsil edilen ülkeler arasında Türkiye üçüncü sırada yer almıştır. İnşallah önümüzdeki yıllarda Türk üniversitelerinin sadece ulusal düzeyde değil, uluslararası alanlarda daha büyük başarılara imza atmasını temenni ediyorum. Bu amaçla elimizden gelen bütün gayreti sarf ettiğimizi sizlerle paylaşmak istiyorum."
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinin tarım ve jeotermal alanlarındaki ihtisaslaşma çalışmalarına da değinen Özvar, üniversitenin bölgesel kalkınmaya katkılarının artmasını beklediklerini söyledi. Törene Kırşehir Valisi Murat Sefa Demiryürek, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Kasım Karahocagil, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.