Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin (TZOB) eylül ayı verileri, üretici ile market fiyatları arasındaki farkı ortaya koydu. Üreticide 7 lira olan limon, markette 51 lira 34 kuruşa satıldı. Böylece fiyat farkı yüzde 633,4’e ulaştı.
Limonu yüzde 339,1 ile kuru incir, yüzde 337,8 ile havuç, yüzde 237,9 ile elma ve yüzde 228,3 ile maydanoz izledi. Üreticide 11 lira olan havucun market fiyatı 48 lira 16 kuruşa, üreticide 21 lira 66 kuruş olan elmanın fiyatı ise 73 lira 20 kuruşa çıktı.
Gıda fiyatlarında lojistik ve depolama etkisi
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütüne (FAO) göre tüketicinin gıdaya ödediği fiyatın yüzde 75’i üretim sonrası aşamalarda oluşuyor. İşleme, lojistik ve toptan ticaretin değer zinciri maliyetlerindeki payı ise yüzde 40’a kadar çıkabiliyor.
Özellikle meyve, sebze, süt ve et gibi çabuk bozulabilen ürünlerde taşıma, depolama ve soğuk zincir altyapısındaki eksiklikler maliyetleri artırıyor. Hasat ile tüketiciye ulaşma arasındaki süreçte yaşanan ürün kayıpları da fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor.
Bu nedenle gıda fiyatlarının düşürülmesinde yalnızca üretimin artırılması değil, sulama, ulaştırma, soğuk hava depoları ve dağıtım altyapısının geliştirilmesi de önem taşıyor.
“Gıda üretiminde potansiyelimizi kullanmalıyız”
Tarımsal Üretim ve Küçükbaş Yetiştiricileri Derneği Başkanı Nihat Çelik, Türkiye’nin dört mevsim farklı gıdaları üretebilecek potansiyele sahip olduğunu belirtti.
Gıda üretiminin stratejik önemine dikkat çeken Çelik, çiftçilerin, yetiştiricilerin ve özellikle aile işletmelerinin daha fazla desteklenmesi gerektiğini söyledi. Çelik, Türkiye’nin yalnızca kendi ihtiyacını karşılayan değil, diğer ülkelere de gıda ihraç eden bir konuma gelmesi gerektiğini ifade etti.