- Yargıtay, firar suçuna ilişkin önemli bir değerlendirme yaptı.
- Firar suçunun oluşması için gerekli şartlara dikkat çekildi.
- Karar, benzer dosyalarda emsal olarak değerlendirilebilecek.
Denetimli serbestlik uygulamasına ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun verdiği emsal karar, infaz hukukunda dikkat çeken gelişmelerden biri oldu. Kararda, açık ceza infaz kurumuna dönüş yükümlülüğü konusunda hükümlüye gerekli ihtarın usulüne uygun şekilde yapılmaması halinde firar suçunun oluşmayacağı değerlendirilirken, kararın benzer dosyalar açısından emsal niteliği taşıyabileceği ifade edildi.
Denetimli serbestlik hangi durumda sona eriyor?
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca denetimli serbestlikten yararlanan hükümlülerin belirlenen yükümlülüklere uyması gerekiyor.
Denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından hazırlanan denetim ve iyileştirme programına, denetim planına ve görevlilerin uyarılarına rağmen yükümlülüklerini yerine getirmemekte ısrar eden hükümlüler hakkında Denetimli Serbestlik Komisyonu tarafından infaz hakimliğine başvurulabiliyor.
Yönetmelik hükümlerine göre, bir yıl içerisinde mazeretsiz ve kasıtlı şekilde üç kez yükümlülük ihlalinde bulunulması, yükümlülüğe uymamakta ısrar olarak değerlendiriliyor.
Açık ceza infaz kurumuna dönüş süreci nasıl işliyor?
İnfaz hakimliği tarafından açık ceza infaz kurumuna iade kararı verilmesi halinde hükümlünün, kararın ardından belirlenen süre içerisinde Cumhuriyet Başsavcılığına teslim olması gerekiyor.
Süresi içinde teslim olmayan kişiler hakkında ise Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümleri kapsamında firar suçundan adli işlem yapılabiliyor.
Yargıtay'dan firar suçuna ilişkin emsal karar
Yargıtay Ceza Genel Kurulu ise verdiği emsal kararda önemli bir hukuki değerlendirmeye yer verdi.
Kararda, açık ceza infaz kurumuna dönüş kararının tebliği sırasında hükümlüye iki gün içinde Cumhuriyet Başsavcılığına teslim olmaması halinde firar suçundan işlem yapılacağına ilişkin açık bir ihtarda bulunulmaması durumunda, firar suçunun yasal unsurlarının oluşmayacağına hükmedildi.
Yargıtay, infaz mevzuatının sık değişen ve teknik yapısı nedeniyle hükümlülerin yükümlülükleri ile hukuki sonuçları açık şekilde öğrenebilmesi için gerekli bilgilendirmenin yapılmasının zorunlu olduğuna dikkat çekti.
Gerekçede "öngörülebilirlik" vurgusu
Ceza Genel Kurulu kararında, hükümlünün teslim yükümlülüğünün kapsamı ile süresinde teslim olmamasının doğuracağı hukuki sonuçların açık ve anlaşılır şekilde bildirilmesi gerektiği belirtildi.
Kararda, gerekli ihtar yapılmaması halinde hükümlünün firar suçunu bilerek ve isteyerek işlediğinin kabul edilemeyeceği değerlendirilerek, bu durumda suçun yasal unsurlarının oluşmayacağı ifade edildi.
Disiplin süreci devam edebiliyor
Karar, firar suçuna ilişkin ceza yargılamasını ilgilendirirken, cezaevi disiplin hükümlerini ise doğrudan ortadan kaldırmıyor. Denetimli serbestlik yükümlülüklerini ihlal eden hükümlüler hakkında disiplin soruşturması yürütülebiliyor. Mevzuata göre firar nedeniyle disiplin cezası uygulanması halinde hükümlü açık ceza infaz kurumundan kapalı kuruma gönderilebiliyor.
Ayrıca verilen disiplin cezasının niteliğine göre koşullu salıverilme tarihi de etkilenebiliyor.
Karar benzer dosyalar için emsal olabilir
Hukukçular, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun kararının özellikle gerekli ihtarın usulüne uygun yapılmadığı dosyalar açısından emsal niteliğinde değerlendirilebileceğini belirtiyor.
Bununla birlikte her dosyanın kendi somut şartları çerçevesinde mahkemeler tarafından ayrıca değerlendirileceği de vurgulanıyor.