Kelimelerin peşine düşmek, sadece bir tanım öğrenmek değil, aynı zamanda o kelimenin ruhunu ve kültürünü anlamaktır. Hızlı iletişim kurma çabasıyla bazen göz ardı edilen imla kuralları ve anlam kaymaları, dilin yapısını zedeleyebiliyor. Anlamı ile dikkat çeken yatmak kelimesi, dilimizin önemli parçalarından biridir.
Yatmak kelimesinin sözlükteki anlamı nedir?
Hem gerçek hem de terim anlamlarıyla literatürde yer bulan bu ifade, çok yönlü bir yapıya sahiptir. İşte kelimenin tüm anlam katmanları.
- nesnesiz Bir yere veya bir şeyin üzerine boylu boyunca uzanmak
- Uyumak veya dinlenmek için yatağa girmek
- Yatay veya yataya yakın bir duruma gelmek, eğilmek
- Geceyi geçirmek üzere bir yerde kalmak
- Boş yere beklemek
- İşlemez, çalışmaz durumda kalmak
- Bir özellik kazanmak için bir şeyin içinde beklemek
- Belli bir süreyi cezaevinde geçirmek
- Ölü gömülmüş olmak
- Düz bir duruma gelmek, düzleşmek
- -le Cinsel ilişkide bulunmak
- Bir düşünceyi veya bir öneriyi benimsemek, razı olmak
- Heves etmek, eğimli olmak, eğilmek
- mecaz Bulunmak, var olmak
- teklifsiz konuşmada Olumsuz veya başarısız bir sonuç almak
- İşsiz kalmak, çalışmamak
- argo Bilerek yenilmek, şike yapmak
Yatmak ile kurulmuş cümle örnekleri
Gerek günlük dilde gerekse edebi eserlerde kelimenin nasıl kullanıldığını gösteren örnekler şöyledir.
- Dörtnala giden atların köpüklü boynuna bir daha yatmayacak.
- Rüzgârdan bütün ekinler yattı. Gemi sağa yattı.
- Bu gece nerede yatacağız?
- Mallar depoda yatıyor.
- Gemi limanda yatıyor.
- Turşu sirkede yatıyor.
- Mezarlık servilerinin altında ninelerim, teyzelerim yatarlardı.
- Kumaş iyice ütülenince yattı.
- Çalı süpürgelerinin kırmızı çiçeklerindeki bal kokusuna yatmışlardı.
- Her ayrıcalık hevesinin kökeninde bir kompleks, bir göstermecilik duygusu yattığı görülür.
- Takım bu sezon yattı.
Yatmak ile kullanılan deyimler ve atasözleri
Resmi kayıtlarda bu kelimeyle bağlantılı, kullanımı yaygın olan birden çok ifade mevcuttur.
- Yatıp kalkıp
- Yatıp kalkmak
İçinde yatmak geçen birleşik kelimeler
Dilimizin ifade olanaklarını genişleten yatmak, farklı sözcüklerle birleşerek yeni kavramları karşılayan kalıplar oluşturur.
- Çekyat
- Hacıyatmaz
