- 2026 Nobel Edebiyat Ödülü, Kanadalı yazar Anne Carson’a verildi.
- İsveç Akademisi, Carson’ın antik ve çağdaş edebiyatı buluşturan yenilikçi eserlerini ödüle gerekçe gösterdi.
- “The Glass Essay” ve “Autobiography of Red” başta olmak üzere eserleri, türler ve edebi gelenekler arasındaki sınırları aşmasıyla öne çıktı.
- 1950 Toronto doğumlu Carson, daha önce çok sayıda uluslararası edebiyat ödülü kazanmış ve 2005’te Kanada Nişanı ile ödüllendirilmişti.
İsveç’in başkenti Stockholm’de düzenlenen basın toplantısında ödülün sahibi açıklandı. İsveç Akademisi Daimi Sekreteri Ingrid Carlberg, Carson’ın ödüle “antik edebiyat farklı bir etkileşim içine girerek çağdaş edebiyata yeni biçimler kazandıran cesur ve yenilikçi eserleri” nedeniyle layık görüldüğünü söyledi.
Carlberg, ödülün açıklanmasının ardından Carson’a ulaşmayı başardıklarını belirterek, yazarın şaşırdığını ve sevindiğini aktardı.
“Filoloğun sözcüklere duyduğu tutku ile şairin yeni mana arayışlarının kesiştiği noktada”
Nobel Komitesi Başkanı Anders Olsson da Carson’ın kariyeri boyunca şiir yazarlığının yanı sıra çeviri çalışmaları yaptığını ve çeşitli üniversitelerde ders verdiğini ifade etti.
Carson’ın edebi üretiminin büyük bölümünün klasik filoloji ile şiirin kesişiminde şekillendiğini belirten Olsson, yazarın beklenmedik edebi eşleştirmeler aracılığıyla lirik şiirin sınırlarını aştığını söyledi.
Olsson, Carson’ın klasik ve modern şiirin yanı sıra farklı türler ve sanat biçimleri arasında geçiş yapan mizahi ve ironik eserler ortaya koyduğunu kaydetti.
“The Glass Essay” ile türler arasındaki sınırları belirsizleştirdi
Olsson, Carson’ın 1995 tarihli “The Glass Essay” adlı eserinin uzun şiirin potansiyelini ortaya koyduğunu belirtti.
Eserde keder ve karşılıksız aşk üzerine uzun bir anlatının yer aldığını aktaran Olsson, eşinden ayrılan kadın anlatıcının ıssız fundalıklarda yaşayan yalnız annesini ziyaret ettiğini ifade etti. Eserde anlatıcının en sevdiği yazarlardan Emily Brontë’nin sözlerinin de metne dahil edildiğini belirten Olsson, böylece şiirin üç yalnız kadın etrafında şekillendiğini söyledi.
Klasik edebiyata çağdaş bir yorum getirdi
Carson’ın 1998 yılında yayımlanan “Autobiography of Red” adlı eserinin de klasik edebiyat geleneğine güçlü bir çağdaşlık duygusu kazandırdığını belirten Olsson, “The Beauty of the Husband” ve “Nox” gibi eserlerini de övdü.
Olsson, Carson’ın çalışmalarının edebi beklentiler ve kurallar karşısında özgün bir tavır sergilediğini belirterek, eserlerinin 1990’lardan bu yana uluslararası sanat ve edebiyat dünyasında taşıdığı önemin arkasında bu özgür yaklaşımın bulunduğunu söyledi.
Kanada Nişanı ile ödüllendirilmişti
1950 yılında Toronto’da doğan Anne Patricia Carson; şair, deneme yazarı, çevirmen, filolog ve profesör olarak tanınıyor. Toronto Üniversitesi’nde eğitim alan Carson, 1979’dan bu yana ABD ve Kanada’daki üniversitelerde klasik filoloji, karşılaştırmalı edebiyat ve yazarlık dersleri verdi.
Bugüne kadar özgün eserleri ve çevirilerinden oluşan 20’den fazla kitabı yayımlanan Carson; Lannan Edebiyat Ödülü, T.S. Eliot Ödülü, Asturias Prensesi Ödülü ve PEN/Nabokov Ödülü’nün de sahibi oldu. Carson, 2005 yılında Kanada edebiyatına katkılarından dolayı Kanada Nişanı ile taltif edildi.