- Avrupa Komisyonu, Rusya, Ukrayna ve Belarus’a komşu dokuz AB ülkesini kapsayan yeni bir strateji başlattı.
- EastInvest programı kapsamında Avrupa Yatırım Bankası ve Dünya Bankası iş birliğiyle 28 milyar euroluk kredi sağlanacak.
- Strateji, ekonomik gerileme, nüfus kaybı ve hibrit tehditlere karşı yatırım, güvenlik ve istihdam odaklı adımlar içeriyor.
- Fonların üye ülkeler arasında nasıl dağıtılacağı henüz netleşmedi
Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan strateji, Ukrayna’daki savaşın etkileri, ekonomik daralma, demografik baskı ve artan güvenlik riskleriyle karşı karşıya kalan doğu sınır bölgelerine odaklanıyor.
Destek programından Finlandiya, Estonya, Letonya, Litvanya, Polonya, Slovakya, Macaristan, Romanya ve Bulgaristan yararlanacak. Bu ülkelerde özellikle sınır bölgelerinde yatırımların azaldığı, nüfusun düştüğü ve sınır ötesi ekonomik faaliyetlerin sekteye uğradığı belirtiliyor.
EastInvest ve 28 milyar euroluk kredi
Stratejinin merkezinde yer alan EastInvest girişimi, etkilenen bölgelerde yatırım ortamını canlandırmayı ve özel sektör faaliyetlerini teşvik etmeyi hedefliyor. Program kapsamında Avrupa Yatırım Bankası ile Dünya Bankası iş birliği içinde 28 milyar euroluk kredi sağlanması planlanıyor.
AB Komisyonu Uyum ve Reformlardan sorumlu Başkan Yardımcısı Raffaele Fitto, stratejinin bölgelerle birlikte geliştirildiğini belirterek, hedefin bu alanların “yaşamak, çalışmak, büyümek ve rekabetçi kalmak için canlı yerler” olmaya devam etmesini sağlamak olduğunu söyledi.
Fonların üye devletler arasında hangi kriterlere göre dağıtılacağı ise henüz açıklanmadı. AB yetkililerinin şubat ayı sonunda düzenlenmesi planlanan EastInvest etkinliğinde üye ülke temsilcileriyle bir araya gelmesi bekleniyor.
Güvenlik boyutu ve Avrupa Drone Duvarı
Strateji yalnızca ekonomik destekle sınırlı değil. Belgede, doğu sınırlarında güvenliğin güçlendirilmesi amacıyla “Avrupa Drone Duvarı” girişimine de yer verildi. Ayrıca Baltık ülkelerinin elektrik şebekelerinin daha geniş Avrupa enerji ağına entegre edilmesine yönelik destek ve sınır bölgelerinde nüfus azalmasını tersine çevirmeye yönelik eğitim ve istihdam programları da planın parçası.
Baltık ülkeleri ve Polonya, Rusya ve Belarus’un uyguladığı hibrit taktiklere karşı son yıllarda sınır güvenliğini artırmıştı. AB yetkilileri, Moskova ve Minsk’in, üye devletleri istikrarsızlaştırmak amacıyla göçmen geçişlerini teşvik etmek gibi yöntemler kullandığını savunuyor.
Belarus’un balon hamlesi
Strateji belgesinde dikkat çekilen güvenlik başlıklarından biri de Belarus kaynaklı hava sahası ihlalleri oldu. Belarus’un geçen yıl Litvanya hava sahasına yüzlerce balon gönderdiği ve bunun hava trafik kontrolünde aksamalara yol açtığı belirtildi.
AB’nin yeni doğu sınırı stratejisi, hem ekonomik toparlanmayı hem de güvenlik altyapısının güçlendirilmesini hedefleyen bütüncül bir yaklaşım olarak sunuluyor. Ancak planın sahadaki etkisi ve kredi dağılımının kapsamı, önümüzdeki dönemde yapılacak müzakerelerle netlik kazanacak.