gdh digital

AB komiserlerinden 115 milyar dolarlık savunma çağrısı

Baltık ülkeleri ve Polonya’dan Avrupa Komisyonu üyelerinin kaleme aldığı sızdırılmış mektupta NATO'dan Rusya'ya karşı acil yardım talep edildiği ortaya çıktı.

Yazan: Muhammet Mustafa Aydoğan

· Güncellendi: · 5 dk okuma

AB komiserlerinden 115 milyar dolarlık savunma çağrısı
NATO Baltık ülkelerine desteği artıracak - Reuters

gdh'i Google'da takip edin

gdh'i Google'da Tercih Edilen Kaynaklar'a ekleyin veya Google Haberler'de takip edin.

  • Baltık ve Polonyalı AB komiserleri, doğu kanadının savunmasını güçlendirmek için yaklaşık 115 milyar dolarlık ek kaynak istedi.
  • John Ratcliffe’in 25 Ağustos’taki Moskova ziyaretinde Rus yetkililere özellikle Estonya, Letonya ve Litvanya’ya yönelik gerilimi tırmandırmamaları mesajı verdiği bildirildi.
  • ABD istihbarat değerlendirmelerine göre Moskova, NATO’nun kararlılığını sınırlı bir askeri veya hibrit müdahaleyle test etmeyi deneyebilir.
  • AB’nin doğu sınırında oluşturmayı planladığı insansız hava araçlarına karşı savunma sistemi büyük ölçüde proje aşamasında; Baltık ülkeleri savunma harcamalarını artırsa da kritik altyapı yatırımlarında ciddi gecikmeler bulunuyor.

Avrupa Birliği'nin Baltık ülkeleri ve Polonya'dan gelen komiserleri tarafından hazırlanan ve basına sızan mektup, Rusya kaynaklı tehdit algısının Avrupa'nın doğusunda ciddi biçimde arttığını ortaya koydu.

Mektupta mevcut güvenlik ortamı “kötüleşen güvenlik ortamı” olarak tanımlanırken, son dönemde hava sahası ihlalleri ve insansız hava araçlarının sınırları aşan girişlerinde artış yaşandığına dikkat çekildi.

Özellikle Estonya, Letonya ve Litvanya'nın Rusya ve Belarus'la olan coğrafi yakınlığı, bu ülkeleri NATO'nun doğu kanadındaki en hassas bölgelerden biri haline getiriyor.

115 milyar dolarlık savunma talebi

Sızdırılan mektupta Avrupa'nın doğu sınırındaki savunma kapasitesinin güçlendirilmesi için yaklaşık 115 milyar dolarlık bir kaynak talep edildi.

Bu kaynağın yalnızca klasik askeri harcamalara değil şu alanlara da yönlendirilmesi talep ediliyor:

  • enerji arzının korunmasına,
  • stratejik mühimmat ve ekipman stoklarının oluşturulmasına,
  • sığınak ve korunaklı altyapıya,
  • siber savunmaya,
  • kritik altyapının korunmasına

Bu yaklaşım, Avrupa'nın Rusya tehdidini artık yalnızca konvansiyonel bir savaş ihtimali üzerinden değil, siber saldırılar, sabotaj, drone operasyonları ve enerji altyapısına yönelik tehditleri içeren hibrit savaş çerçevesinde değerlendirdiğini gösteriyor.

CIA Direktörü Ratcliffe neden Moskova’ya gitti?

Bu alarmın en dikkat çekici gelişmelerinden biri, CIA Direktörü John Ratcliffe'in 25 Ağustos'ta Moskova'ya yaptığı sürpriz ziyaret oldu.

ABD yönetimi ziyaretin resmi amacını ayrıntılı biçimde açıklamadı. Ancak Wall Street Journal, CBS News ve RFE/RL'nin görüştüğü kaynaklara göre Ratcliffe'in Moskova'daki temaslarının temel mesajlarından biri, Rusya'nın NATO ülkelerine yönelik askeri bir saldırı veya gerilimi tırmandıracak eylemlerden kaçınması oldu. Özellikle Baltık ülkelerinin öne çıktığı bildirildi.

Rusya Dış İstihbarat Servisi Başkanı Sergey Narışkin de Ratcliffe ile Moskova'da bir “çalışma düzeyinde toplantı” yaptıklarını doğruladı ancak görüşmenin içeriğini açıklamadı.

Trump: “Yarı rutin” bir ziyaret

ABD Başkanı Donald Trump ise Ratcliffe'in Moskova ziyaretine ilişkin daha düşük profilli bir değerlendirme yaptı.

Trump, ziyaretin “yarı rutin” olduğunu söylerken, Ukrayna savaşının sona erdirilmesi yönündeki çabaların sürdüğünü belirtti.

Ancak ABD medyasında yayımlanan istihbarat kaynaklı haberler, ziyaretin zamanlamasının NATO'nun doğu kanadındaki endişelerle bağlantılı olduğunu ortaya koydu.

Bu nedenle ziyaretin diplomatik ve istihbarat kanallarının aynı anda kullanıldığı bir caydırıcılık mesajı taşıdığı değerlendirmeleri öne çıktı.

ABD istihbaratından “sonbahar” uyarısı

Endişelerin arkasındaki en önemli gelişmelerden biri de ABD istihbaratının Rusya'nın NATO'nun kararlılığını test edebileceğine ilişkin değerlendirmeleri.

Wall Street Journal'ın daha önce aktardığı ABD istihbarat bilgilerine göre Moskova, sonbahar aylarından itibaren NATO üyesi bir ülkeye karşı sınırlı bir saldırı veya provokasyon gerçekleştirmeyi değerlendirebilir.

Buradaki senaryo doğrudan büyük çaplı bir Rusya-NATO savaşı anlamına gelmiyor.

Aksine Rusya'nın;

  • sınırlı bir sınır ihlali,
  • drone operasyonu,
  • siber saldırı,
  • sabotaj,
  • hava sahası ihlali

gibi NATO'nun 5. Madde kapsamındaki kolektif savunma mekanizmasını ne ölçüde ve ne hızda işleteceğini sınayacak bir eyleme başvurabileceği değerlendiriliyor.

“Drone duvarı” hâlâ kâğıt üzerinde

Avrupa'nın doğu sınırını korumak için son aylarda en fazla gündeme gelen projelerden biri “drone wall” (drone duvarı).

Baltık Denizi'nden Karadeniz'e kadar uzanması planlanan sistemin amacı, Rusya ve Belarus kaynaklı olası drone tehditlerini erken tespit etmek ve etkisiz hale getirmek.

Ancak sistemin henüz tam anlamıyla operasyonel hale gelmediği belirtiliyor.

Baltık bölgesinden bir yetkilinin aktarılan değerlendirmesi durumu özetliyor:

Avrupa'nın bu alandaki en önemli sorunu, farklı ülkelerin radar, sensör, elektronik harp ve hava savunma sistemlerinin henüz tam anlamıyla ortak bir ağ içerisinde çalışmaması.

Ukrayna bile tam anlamıyla çözemedi

Rusya-Ukrayna savaşı, drone tehdidinin modern savaşın merkezine yerleştiğini gösterdi.

Ukrayna, dünyanın en yoğun drone savaşlarından birini yürütmesine rağmen sınırlarını ve hava sahasını tamamen koruyabilecek bir sistem kurabilmiş değil.

Baltık ülkeleri açısından sorun daha da karmaşık.

Çünkü olası tehdit yalnızca Rusya'dan fırlatılan saldırı dronları değil. Elektronik harp nedeniyle yönü değişen veya GPS sinyali bozulan Ukrayna dronlarının da NATO hava sahasına girmesi, yanlış değerlendirme ve tırmanma riskini artırıyor.

Baltık ülkeleri savunma bütçelerini artırıyor

Estonya, Letonya ve Litvanya son yıllarda savunma harcamalarını olağanüstü biçimde artırdı.

Üç ülke de NATO'nun uzun vadede belirlediği GSYH'nin yüzde 5'i düzeyindeki savunma harcaması hedefini yakalamış veya kısa sürede ulaşacak durumda.

Bu oran, NATO'nun eski yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde.

Ancak yüksek savunma bütçeleri tek başına yeterli görülmüyor.

Bölgenin askeri kapasitesinin yanı sıra demiryolları, enerji hatları, yollar, köprüler, iletişim ağları ve sivil savunma altyapısının da olası bir kriz durumuna hazırlanması gerekiyor.

Rail Baltica gecikiyor

Bu noktada Rail Baltica projesi öne çıkıyor.

Estonya, Letonya ve Litvanya'yı Avrupa'nın geri kalanına bağlayacak stratejik demiryolu projesinin hem ekonomik hem de askeri lojistik açısından kritik öneme sahip olduğu değerlendiriliyor.

Ancak proje ciddi gecikmelerle karşı karşıya.

Bu durum, Avrupa'nın doğu kanadında savunma harcamalarının artırılması ile kritik altyapının gerçekten kullanılabilir hale getirilmesi arasındaki farkı ortaya koyuyor.

Başka bir ifadeyle, Baltık ülkeleri silah ve asker sayısını artırırken olası bir kriz sırasında NATO birliklerinin bölgeye hızlı biçimde sevk edilmesini sağlayacak altyapının aynı hızda tamamlanamadığı görülüyor.

Tehdit yalnızca tanklardan gelmiyor

Baltık ülkelerinin korktuğu senaryo artık 20. yüzyıldaki gibi yalnızca büyük bir tank ordusunun sınırı geçmesi değil.

Son dönemde Avrupa genelinde Rusya'ya atfedilen veya Rusya bağlantılı olduğundan şüphelenilen;

sabotajlar, siber saldırılar, drone ihlalleri, GPS karıştırma faaliyetleri, kritik altyapıya yönelik girişimler ve dezenformasyon operasyonları

güvenlik gündeminin merkezine yerleşmiş durumda.

Bu nedenle Baltık ülkeleri için en büyük endişelerden biri, Rusya'nın NATO'nun doğu kanadında savaş ile barış arasındaki gri alanda faaliyet göstermesi.

NATO’nun 5. Madde sınavı

Olası bir Rusya-Baltık çatışmasının en kritik boyutu NATO'nun 5. Madde mekanizması olacak.

Baltık ülkelerinden birine yönelik açık bir askeri saldırı, NATO'nun kolektif savunma yükümlülüğünü gündeme getirecek.

Ancak sınırlı bir drone saldırısı, siber operasyon veya kısa süreli sınır ihlali gibi olaylarda ittifakın nasıl tepki vereceği daha karmaşık.

Tam da bu nedenle ABD istihbaratının “NATO'nun kararlılığını test etme” ihtimali üzerinde durduğu belirtiliyor.

Moskova'nın hesaplaması, NATO'nun ne zaman 5. Madde'yi devreye sokacağı ve hangi saldırıyı doğrudan savaş eşiği olarak kabul edeceği üzerine kurulabilir.

Kaynak: gdh haber merkezi

Podcast

Yapay Zekâ Özeti

AB komiserlerinden 115 milyar dolarlık savunma çağrısı

  • Avrupa Birliği'nin Baltık ülkeleri ve Polonya'dan gelen komiserleri, Rusya'dan kaynaklanan artan tehditlere karşı doğu kanadının savunmasını güçlendirmek amacıyla 115 milyar dolarlık ek kaynak talebinde bulundu.
  • Sızdırılan mektuba göre bu kaynak; klasik askeri harcamaların yanı sıra siber savunma, enerji güvenliği ve kritik altyapı yatırımlarını içeren kapsamlı bir savunma hattı oluşturulmasını hedefliyor.
  • ABD istihbarat birimleri, Rusya'nın NATO'nun kararlılığını test etmek amacıyla sonbahar aylarından itibaren sınırlı askeri veya hibrit müdahalelerde bulunabileceği uyarısını paylaşıyor.
  • Süreç kapsamında CIA Direktörü John Ratcliffe'in Moskova'ya sürpriz bir ziyaret gerçekleştirerek Rus yetkililere özellikle Baltık bölgesinde gerilimi tırmandırmama mesajı verdiği bildiriliyor.
  • Bölge ülkeleri savunma bütçelerini artırmasına rağmen, drone duvarı projesi ve stratejik ulaşım hatları gibi kritik altyapı yatırımlarında yaşanan gecikmeler savunma kapasitesindeki temel sorunlar arasında gösteriliyor.

Bu özet yapay zekâ tarafından oluşturulmuştur. Doğruluk için haberin tamamını okuyunuz.

Yazı Boyutu

Haberin görünümü bu boyutta görünücek. Göz yorgunluğu olmadan rahat okuma.

Haberi Paylaş

gdh gündem bülteni

Gündemin nabzını her sabah gelen kutunuzda yakalayın.

Türkiye ve dünyadan öne çıkan haberleri, arka plan analizleriyle birlikte doğrudan e-posta adresinize gönderiyoruz.

Ücretsiz · İstediğiniz an iptal

Gündem bültenine katılın

Kayıt ücretsiz; istediğin an abonelikten çıkabilirsin.

Tüm bültenleri gör

Şehrini seç

Haberi Paylaş

gdh'yi bir arkadaşınıza tavsiye etme ihtimaliniz 0-10 skalasında kaç olur?

Hiç tavsiye etmezdimKesinlikle tavsiye ederim