Bir milletin musikisi sustuğunda yalnızca nağmeleri kaybolmaz; kelimelerinin inceliği, duygularının derinliği, düşüncesinin ahengi de eksilir. Çünkü musiki, bir medeniyetin kendisini duyma biçimidir.
Biz, asırlar boyunca sesi hikmetle, ahengi irfanla, nağmeyi edeple buluşturmuş bir medeniyetin çocuklarıyız. Bizim musikimizde yalnızca makamlar değil, insanı insan kılan bir terbiye anlayışı vardı.
Itri’nin tekbirinde teslimiyet, Dede Efendi'nin bestelerinde zarafet, Tanburi Cemil Bey'in taksimlerinde derin bir tefekkür saklıydı. Neyin nefesi insanın iç alemine seslenir, tanburun teli gönlün en mahrem yerine dokunurdu.
Ne var ki bugün kendi musikisine yabancılaşmış nesiller yetiştiriyoruz.
Çocuklarımız dünyanın dört bir yanından müzik türlerini tanıyor ama Segah'ı, Hüzzam'ı, Rast'ı bilmiyor. Mozart'ı tanımak elbette kıymetlidir. Fakat Itri’yi tanımamak, Dede Efendi'yi duymamak, Niyazi Sayın'ın neyindeki irfanı hissedememek büyük bir kültürel eksikliktir.
Başkasının sesini öğrenmek zenginliktir; kendi sesini unutmak ise yoksulluk.
Burada öncelikle eğitim sistemimize büyük sorumluluk düşüyor.
Musiki, okullarımızda yalnızca nota bilgisine ve birkaç şarkının ezberlenmesine indirgenmemeli. Çocuklarımız makamlarımızı, musikimizin büyük ustalarını, güftelerimizin taşıdığı edebi ve tasavvufi derinliği öğrenmeli.
Çünkü musiki eğitimi aynı zamanda bir estetik ve şahsiyet eğitimidir.
Bir çocuğun Dede Efendi'yi dinlemesi, yalnızca bir bestekarı tanıması değildir. O çocuk, bir medeniyetin zarafet anlayışıyla karşılaşır. Bir gencin ney sesine kulak vermesi, yalnızca bir enstrümanı keşfetmesi değildir. Sabretmeyi, dinlemeyi, sükuneti öğrenmesidir.
Televizyonlarımızda, radyolarımızda, dijital mecralarımızda Türk musikisine ne kadar yer ayırıyoruz?
Gürültünün reytinge, yüzeyselliğin popülerliğe dönüştüğü bir medya düzeninde, musikimizin büyük mirası çoğu zaman nostaljik programlara hapsediliyor.
Oysa Türk musikisi geçmişin hatırası değil, bugünün ve yarının da sesidir.
Kamu yayıncılığından özel televizyonlara, dijital platformlardan sosyal medya üreticilerine kadar herkesin bu konuda sorumluluğu bulunuyor.
Gençlerimize musikimizi onların anlayacağı estetikle, çağdaş anlatım biçimleriyle sunmalıyız. Niyazi Sayın'ı anlatan nitelikli belgeseller, Itri’nin dünyasını keşfettiren dijital içerikler, gençlerle ustaları buluşturan programlar üretmeliyiz.
Kültür kurumlarımız da yalnızca konser düzenlemekle yetinmemeli. Meşk geleneğini yeniden canlandırmalı, ustalarla gençler arasında gönül köprüleri kurmalı.
Belediyelerimiz, üniversitelerimiz, konservatuvarlarımız ve kültür merkezlerimiz bu büyük mirası toplumun her kesimine ulaştırmalı.
Ancak bütün bunlardan önce zihniyetimizi değiştirmeliyiz.
Musikimizi yalnızca korunması gereken tarihi bir miras olarak görürsek onu müzeye kaldırırız.
Oysa bizim ihtiyacımız musikimizi yeniden yaşamak, yaşatmak ve geleceğe taşımaktır.
Tanpınar'ın eserlerinde hissettirdiği devamlılık fikri tam da burada anlam kazanıyor.
Geçmişle gelecek arasındaki bağ koparsa medeniyetin hafızası da parçalanır.
Ve belki de en önemlisi, yeniden dinlemeyi öğrenmeliyiz.
Çünkü çağımızın en büyük yoksulluğu ses eksikliği değil, sükunet eksikliğidir.
Herkesin konuştuğu ama kimsenin dinlemediği bir dünyada musikimizin bize öğreteceği çok şey var.
Bizim musikimiz insanı yalnızca eğlendirmez; inceltir, derinleştirir, terbiye eder.
Bugün ihtiyacımız olan da tam olarak budur.
Daha fazla gürültü değil, daha fazla ahenk.
Daha fazla gösteriş değil, daha fazla zarafet.
Daha fazla taklit değil, daha fazla şahsiyet.
Unutmayalım ki bir medeniyetin dirilişi yalnızca şehirlerini imar etmekle gerçekleşmez. İnsanının ruhunu, dilini, estetiğini ve musikisini de yeniden ihya etmek gerekir.
Çünkü kendi musikisine yabancılaşan bir millet, zamanla kendi ruhuna da yabancılaşır.
Ve artık kendi sesimize dönmenin vaktidir.
Vesselam…