- ABD, İran'a karşı "Demir Kapı" adlı yeni girişimini duyurdu.
- Girişim, İran'ın kara ve Hazar Denizi üzerinden yaptığı sevkiyatları hedef alıyor.
- Yaklaşık 20 kişilik görev gücü CENTCOM bünyesinde faaliyet gösterecek.
- Uzmanlar, komşu ülkelerin tutumunun girişimin başarısını belirleyeceğini değerlendiriyor.
ABD, Hürmüz Boğazı çevresinde İran'a uyguladığı deniz ablukasını kara sınırları ve Hazar Denizi üzerinden de genişletmeyi hedefliyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın ticaret ve askeri tedarik kanallarını kısıtlamak amacıyla "Demir Kapı" adlı yeni bir görev gücü oluşturulduğunu duyurdu.
Demir Kapı girişimi başlatıldı
CENTCOM'un 7 Kasım'da yaptığı açıklamaya göre yaklaşık 20 kişiden oluşan görev gücü, ABD'nin Florida eyaletindeki Tampa kentinde konuşlandırılacak.
Görev gücü, İran'ın kara sınırları ve Hazar Denizi üzerinden gerçekleştirdiği silah sevkiyatlarını, askeri ve sivil amaçlarla kullanılabilen teknoloji transferlerini ve ABD yaptırımlarına tabi malzemelerin taşınmasını engellemek için diğer Amerikan kurumlarıyla koordinasyon sağlayacak.
Girişim ayrıca İran'ın yasa dışı olduğunu öne sürdüğü gelir kaynaklarını da hedef alacak.
İran'ın 7 ülkeyle kara sınırı bulunuyor
İran'ın Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan, Pakistan, Irak, Ermenistan ve Afganistan olmak üzere 7 ülkeyle kara sınırı bulunuyor.
Uzmanlar, ABD'nin bazı sınır geçişlerinde denetimleri artırmasının İran'ın ticaretini tamamen durdurmaya yetmeyebileceğini belirtiyor.
İran'ın alternatif kara ve demir yolu bağlantılarına sahip olması, ticaretin farklı güzergahlara kaymasına imkan tanıyor.
Rusya ve Çin'in ABD yaptırımlarını uygulamaması da Washington'ın İran üzerindeki ekonomik baskısını sınırlandırabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
ABD'nin Hazar Denizi'nde denetimi yok
Rusya, İran, Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan'ın kıyısının bulunduğu Hazar Denizi'nde ABD'nin doğrudan denetim yetkisi bulunmuyor.
Bu nedenle İran'ın Hazar Denizi üzerinden gerçekleştirdiği ticaretin sınırlandırılması, bölge ülkelerinin ABD ile işbirliği yapmasına bağlı.
Uzmanlar, kara sınırları ve demir yolu bağlantılarının da ilgili ülkelerin egemenlik alanlarında bulunmasının ABD'nin doğrudan müdahale imkanını kısıtladığını belirtiyor.
Ablukanın uygulanması zor görülüyor
"Demir Kapı" girişimi, İran'ın sınırlarını fiziksel olarak kapatabilecek bir askeri güçten oluşmuyor. Yaklaşık 20 kişilik ekibin istihbarat paylaşımı, yaptırımlar ve sınır denetimleri üzerinden faaliyet göstermesi planlanıyor.
Uzmanlara göre ABD'nin belirli sevkiyatları engellemesi ve İran'ın ticaret maliyetlerini artırması mümkün olsa da tüm kara ve deniz bağlantılarını kesmesi kapsamlı uluslararası işbirliği gerektiriyor.
İran'ın ticaret kanallarının tamamen kesilmesi halinde ise Tahran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğine yönelik baskısını artırabileceği ve bölgesel gerilimin tırmanabileceği değerlendiriliyor.