- ABD’nin, Körfez ve Umman açıklarında gemiden gemiye gizli petrol transferi yaptığı belirtildi.
- Operasyonun İran’ın yıllardır kullandığı “karartılmış tanker, AIS kapatma ve izsiz seyir” taktiklerine dayandığı ifade edildi.
- 90’dan fazla tanker hareketinin uydu görüntüleri ve deniz trafiği verileriyle doğrulandığı iddia edildi.
Reuters araştırması, Körfez ve Umman açıklarında yapılan yoğun tanker hareketlerinin normal ticari akıştan farklı bir modele işaret ettiğini ortaya koydu. Uydu verileri, gemilerin belirli noktalarda izlerini kaybettirdiğini ve gemiden gemiye transferlerin arttığını gösterdi.
Habere göre bu faaliyetler, özellikle enerji taşımacılığında şeffaflık sağlayan standart izleme sistemlerine rağmen gizli şekilde yürütüldü.
İran’ın taktiklerine benzer “karartılmış taşımacılık”
Haberde en dikkat çekilen nokta, kullanılan yöntemlerin İran’ın uzun süredir geliştirdiği yaptırım aşma stratejilerine benzemesi oldu.
Bu yöntemler şunları içeriyor:
- Gemilerin AIS (otomatik tanımlama sistemi) sinyallerini kapatması
- “Dark shipping” (karartılmış seyir) ile görünmez hareket
- Gece saatlerinde düşük görünürlükte operasyon
- Gemiden gemiye petrol transferi (ship-to-ship)
- Uydu ve radar takibinden kaçınma
Reuters, bu tekniklerin özellikle İran’ın petrol ihracatını gizlemek için yıllardır kullandığı yöntemlerle büyük ölçüde örtüştüğünü aktardı.
Operasyonun merkez noktaları
Habere göre operasyonun yoğunlaştığı alanlar:
- Birleşik Arap Emirlikleri’nin Fujairah limanı açıkları
- Umman kıyıları ve Sohar çevresi
Bu bölgelerde tankerlerin bir araya gelerek petrol transferi yaptığı ve ardından farklı yönlere dağıldığı belirtildi.
Uydu analizlerine göre bu sistem içinde 90’dan fazla tanker hareketi tespit edildi. Bu hareketlerin bir kısmının Asya pazarlarına, özellikle de Çin’e yöneldiği iddia edildi.
“Gölge Transfer” modeli nasıl işliyor?
Reuters’ın analizine göre operasyon şu şekilde işliyor:
Önce tankerler Körfez’de belirli bir noktaya geliyor ve sinyallerini kapatıyor. Ardından başka bir gemiyle yan yana gelerek petrol transferi gerçekleştiriliyor. Transfer tamamlandıktan sonra gemiler farklı rotalara dağılıyor ve takip sistemlerinde görünmez hale geliyor.
Bu süreç, klasik ticari petrol taşımacılığından farklı olarak iz bırakmayan bir akış oluşturuyor.
Enerji piyasalarına etkisi
Reuters, bu tür gizli taşımacılık yöntemlerinin küresel petrol piyasasında şeffaflığı azalttığını ve fiyat oynaklığını artırabileceğini belirtiyor.
Ayrıca bu durumun, enerji arz güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme getirdiği ve büyük enerji aktörleri arasında yeni bir rekabet alanı oluşturabileceği ifade ediliyor.