- Demokrat Senatör Chris Murphy, Pentagon'un İran savaşının maliyetini ve sonuçlarını Amerikan halkından gizlemeye çalıştığını öne sürdü.
- Murphy, Riyad'daki ABD Büyükelçiliğinde gördüğü hasarın kamuoyuna yansıtılandan çok daha ağır olduğunu ve saldırı gündüz gerçekleşseydi çok sayıda Amerikalının ölebileceğini söyledi.
- Senatör, Katar'daki El-Udeid Hava Üssü'nü ziyaret etmesine izin verilmediğini açıkladı. Pentagon ise ziyaret öncesinde gerekli desteğin sağlanmayacağının bildirildiğini savundu.
- Murphy, Katar'daki Ras Laffan sıvılaştırılmış doğal gaz tesisinde üretimin durmasının ülkenin ihracat kapasitesinin yüzde 17'sini etkilediğini ve onarımın yıllar sürebileceğini belirtti.
ABD'li Demokrat Senatör Chris Murphy, İran'la devam eden savaşın askeri ve ekonomik sonuçlarının kamuoyuna yeterince açıklanmadığını savundu.
Connecticut Senatörü Murphy, Katar ve Suudi Arabistan ziyaretlerinin ardından yaptığı değerlendirmede, Savunma Bakanı Pete Hegseth'i savaşın gerçek maliyetini ve sahadaki hasarı Amerikan halkından gizlemeye çalışmakla suçladı.
Murphy, Pentagon'un Kongre üyelerinin bölgedeki askeri tesisleri yerinde incelemesini de engellediğini ileri sürerek, yönetimin Kongre'nin denetim rolünü sınırladığını söyledi.
Riyad'daki ABD Büyükelçiliği ağır hasar aldı
Murphy'nin dikkat çektiği başlıklardan biri, İran'ın Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki ABD Büyükelçiliğine yönelik insansız hava aracı saldırısı oldu.
Senatörün aktardığına göre, 3 Mart'ta büyükelçilik yerleşkesine isabet eden iki İHA yangına neden oldu. Saldırı sırasında binanın boş olduğu ve can kaybı yaşanmadığı bildirilmişti.
Ancak Murphy, ziyareti sırasında gördüğü hasarın ilk açıklamalarda belirtilenden çok daha kapsamlı olduğunu söyledi. Büyükelçiliğin bazı katlarında ciddi tahribat meydana geldiğini ve bazı alanların kullanılamaz durumda olduğunu belirten senatör, saldırının gündüz saatlerinde gerçekleşmesi halinde çok sayıda Amerikalının hayatını kaybedebileceğini ifade etti.
Pentagon El-Udeid ziyaretine izin vermedi
Murphy, Katar ziyareti kapsamında ABD'nin bölgedeki en büyük askeri tesislerinden biri olan El-Udeid Hava Üssü'nü görmek istediğini ancak Pentagon'un bu talebi reddettiğini söyledi.
Senatör, ziyaretini haftalar öncesinden bildirdiğini ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral Brad Cooper ile de konuyu görüştüğünü belirtti. Buna rağmen üsse girişine izin verilmediğini ve askeri yetkililerle görüşemediğini aktardı.
Pentagon'dan üst düzey bir yetkili ise Murphy'nin ofisine, ziyaret öncesinde üs için bakanlık desteği sağlanmayacağının bildirildiğini açıkladı. Yetkili, kararın Hegseth'in bölgedeki ziyaretlere ilişkin 3 Mart tarihli talimatıyla uyumlu olduğunu savundu.
Katar'ın LNG ihracatı da savaşın etkisinde
Murphy'nin ziyaretinde incelediği bir diğer nokta, Katar'ın önemli enerji merkezlerinden Ras Laffan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisi oldu.
Senatör, İran'ın İHA saldırılarının savaşın başlarında tesisteki üretimi durdurduğunu ve Katar'ın ihracat kapasitesinin yaklaşık yüzde 17'sinin devre dışı kaldığını söyledi. Hasarın giderilmesinin en az üç yıl sürebileceğini belirten Murphy, limanda normalde altı LNG tankeri bulunurken ziyaret sırasında yalnızca bir tanker gördüğünü de aktardı.
Murphy'nin değerlendirmesi, savaşın etkilerinin yalnızca askeri tesislerle sınırlı kalmadığını, enerji üretimi ve uluslararası tedarik zincirlerine de yansıdığını ortaya koydu.
Murphy'den Kongre'nin denetim yetkisini güçlendirme girişimi
Murphy, Pentagon'un Kongre üyelerinin yurt dışındaki askeri üsleri ziyaret etmesini engellemesini önlemek amacıyla yeni bir düzenleme hazırlayacağını açıkladı. Senatör, düzenlemeyi gelecek yılın savunma bütçesi ve savunma yetkilendirme yasalarına dahil etmeye çalışacağını belirtti.
Savaşın gelecek yılın başlarında hâlâ devam etmesi halinde, çatışmayı sona erdirecek bir hüküm içermeyen ek savunma bütçesine destek verilmemesi gerektiğini de savundu.
Murphy ayrıca Demokratların kasım ayındaki ara seçimlerde Kongre'nin bir veya iki kanadında çoğunluğu elde etmesi halinde savaşın yürütülmesine ilişkin hesap verebilirlik ve soruşturma süreçlerini öncelik haline getireceklerini söyledi. Bu ifadeler, senatörün siyasi değerlendirmesi ve olası yasama girişimlerine ilişkin açıklaması olarak kayda geçti.
Savaşın maliyetine ilişkin tartışmalar sürüyor
İran savaşının maliyeti, Washington'da Kongre ile Trump yönetimi arasındaki anlaşmazlıkların başlıca konularından biri olmaya devam ediyor.
Pentagon'un eylül ayında Kongre'ye ilettiği tahmine göre savaşın doğrudan maliyeti ve harcanan ya da zarar gören askeri teçhizatın yenilenmesine ilişkin giderler yaklaşık 43,6 milyar dolara ulaştı.
Bu hesaplamanın 3 Eylül itibarıyla geçerli olduğu ve bölgedeki ABD askeri tesislerinde oluşan hasarın olası maliyetlerini kapsamadığı bildirildi.
Murphy'nin açıklamaları, savaşın bütçe yükünün yanı sıra askeri tesislerdeki hasar, enerji altyapısına etkileri ve Kongre'nin yürütme üzerindeki denetim yetkisi konularında da tartışmaların sürdüğünü gösteriyor.
Pentagon ise Murphy'nin üs ziyaretine ilişkin kararının önceden bildirildiğini savunarak uygulamanın bakanlığın genel talimatları doğrultusunda yürütüldüğünü belirtiyor.