Yeni platformun yüksek tehdit ortamlarında daha büyük sayılarda kullanılabilmesi ve muharebe kayıplarının daha düşük maliyetle karşılanabilmesi hedefleniyor.
Çalışmalar, MQ-9A'nın İran'a karşı düzenlenen Operation Epic Fury sırasında yoğun şekilde kullanılmasının ardından hız kazandı. ABD Hava Kuvvetleri, yeni sistemde ilk operasyonel kabiliyete 2031 mali yılında ulaşmayı planlıyor.
MQ-9A İran operasyonlarında yoğun şekilde kullanıldı
ABD Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanı Orgeneral Kenneth Wilsbach, Mayıs ayında Kongrede yaptığı açıklamada MQ-9A'yı Operation Epic Fury'nin en değerli platformu olarak nitelendirdi.
Wilsbach:
Çok, çok sayıda taarruz gerçekleştirdik. Sayının gizli olması nedeniyle kaç tane olduğunu söylemek istemiyorum ancak başka hiçbir platform MQ-9'un yanına bile yaklaşamıyor.
Bununla birlikte İran'daki muharebe tecrübesi, yüksek tehdit ortamlarında pahalı insansız hava araçlarının karşı karşıya kaldığı riskleri de ortaya çıkardı. ABD Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink, çatışma sırasında Reaper kayıpları yaşandığını doğruladı.
General Atomics'in MQ-9A üretimini 2025'te sonlandırmasının ardından ABD Hava Kuvvetleri, farklı bir maliyet ve beka yaklaşımına dayanan yeni platform üzerindeki çalışmalarını hızlandırdı.
Yeni platform için Massed Modular Aircraft programı
ABD Hava Kuvvetleri, Temmuz 2026'da Savunma İnovasyon Birimi (DIU) ile birlikte Massed Modular Aircraft (MMA) girişimini başlattı. Program kapsamında elde edilecek sonuçlar, MQ-9A'nın yerini alacak platformun gereksinimlerinin belirlenmesinde doğrudan kullanılacak.
Yeni İHA'nın geleneksel yüksek değerli platformlara kıyasla daha hızlı üretilebilmesi, daha büyük sayılarda konuşlandırılabilmesi ve muharebe kayıplarının kabul edilebilir olduğu bir maliyet yapısına sahip olması isteniyor.
ABD Hava Kuvvetleri Modernizasyon Direktörü Korgeneral Christopher Niemi, sensör konfigürasyonuna bağlı olarak bir MQ-9A'nın maliyetinin 50 milyon dolara kadar çıkabildiğini belirtti.
Niemi'ye göre modüler yapı sayesinde yüksek tehdit ortamlarında ihtiyaç duyulmayan pahalı sensör ve görev paketlerinin uçaktan çıkarılması mümkün olacak ve böylece platform maliyeti önemli ölçüde azaltılabilecek.
2 bin 300 deniz mili muharebe yarıçapı hedefleniyor
DIU tarafından açıklanan gereksinimlere göre yeni insansız hava aracının en az 2 bin 800 libre, yaklaşık 1.270 kilogram faydalı yük taşıması isteniyor.
Platformun yakıt ikmali yapmadan 2 bin 300 deniz mili muharebe yarıçapına sahip olması, kendi imkânlarıyla tek yönde en az 8 bin deniz mili intikal edebilmesi ve en az 230 mil/saat hıza ulaşması gerekiyor.
Ayrıca sözleşmenin verilmesinden itibaren 21 ay içerisinde tam ölçekli prototiple uçuş testlerine başlanması hedefleniyor.
İlk operasyonel kabiliyet için 2031 hedefleniyor
Program kapsamında ilk operasyonel kabiliyete 2031 mali yılında ulaşılması planlanıyor. Bu aşama, operasyonel bir birliğe göreve hazır 20 uçağın teslim edilmesi olarak tanımlanıyor.
DIU, birim maliyeti en az 30 milyon dolar seviyesindeki sınırlı sayıdaki platformlara güvenmenin, katmanlı hava savunmasına ve giderek ucuzlayan hava savunma sistemlerine sahip rakiplere karşı sürdürülebilir olmadığını belirtti.
Program dokümanında yeni yaklaşım şu şekilde ifade edildi:
Etkili şekilde faaliyet gösterebilmek için kaçınılmaz kayıpları kabul etmeli ve daha düşük maliyetli insansız platformları daha büyük sayılarda konuşlandırmalıyız.
Büyük İHA gruplarıyla kesintisiz baskı hedefleniyor
ABD Hava Kuvvetleri, yeni platformun yalnızca mevcut MQ-9A görevlerini tek başına gerçekleştirmesini değil, büyük gruplar halinde düşman hava savunmasına karşı kullanılmasını da değerlendiriyor.
MMA'ların sürekli havada tutularak silah kullanması, istihbarat toplaması, elektronik harp görevleri gerçekleştirmesi veya haberleşme rölesi olarak görev yapması planlanıyor.
Bu yaklaşımın rakibi sürekli savunmada kalmaya zorlaması ve pahalı hava savunma füzeleri ile diğer kaynaklarını, yenilenebileceklerinden daha hızlı tüketmesine yol açması hedefleniyor.
Sensör ve silahlar göreve göre değiştirilebilecek
Modülerlik, yeni platformun temel gereksinimlerinden birini oluşturuyor. ABD Hava Kuvvetleri, İHA'nın sensörler, silahlar, yakıt tankları ve diğer faydalı yükler arasında hızlı şekilde geçiş yapabilmesini istiyor.
Platformda ayrıca Collaborative Combat Aircraft programında kullanılan Autonomy Government Reference Architecture altyapısından yararlanılması planlanıyor. Böylece yeni otonom görev yazılımlarının sisteme entegrasyonunun kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Yeni İHA için henüz kesin bir birim maliyet hedefi belirlenmedi. Programın konsept olgunlaştırma aşamasının 2027 mali yılının ilk çeyreğinde gerçekleştirilmesi ve birden fazla şirketin çalışmalara katılması bekleniyor.
MQ-9A Reaper ise yeni platform geliştirilirken ABD Hava Kuvvetleri envanterindeki görevini sürdürecek. Hava Kuvvetleri aynı zamanda mevcut Reaper filosundaki kullanılabilir uçak sayısını mümkün olduğunca yüksek tutmak amacıyla onarım faaliyetlerine devam ediyor.