Anlaşma kapsamında Suudi Arabistan’a F-35 savaş uçakları ile yaklaşık 300 adet M1 Abrams tankının satışına prensipte onay verildi.
Anlaşmanın askeri içeriği genişliyor
Beyaz Saray tarafından yayımlanan resmi açıklamada, SDA’nın hem ABD savunma sanayine yeni fırsatlar yaratacağı hem de Suudi Arabistan’ın savunma kapasitesini ciddi biçimde artıracağı vurgulandı. Metinde, Riyad’ın “belirtilmeyen sayıda” F-35 alacağı, buna ek olarak yaklaşık 300 Abrams tankının da pakete dahil olduğu kaydedildi.
Açıklamada şu ifadeler yer aldı:
Bu anlaşma, Suudi Arabistan’ın kendi savunma kapasitesini yükseltmesine ve yüzlerce Amerikan işinin korunmasına yardımcı olacak.
ABD tarafı, yeni iş birliği kapsamında üretim, bakım ve teknoloji alanlarında da genişletilmiş savunma ilişkileri hedeflendiğini belirtiyor.
İsrail’in Askeri Üstünlüğü (QME) dengesi tartışma konusu
Anlaşmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, Orta Doğu’daki hassas güç dengesi. ABD yasaları, bölgede yapılacak ileri teknoloji silah satışlarında İsrail’in “Nitelikli Askerî Üstünlüğü” (QME) ilkesinin korunmasını zorunlu kılıyor.
Bu nedenle F-35 satışının ayrıntıları ABD Kongresi’nde yakından takip ediliyor. İsrail’in hâlihazırda kendi özel konfigürasyonuyla kullandığı F-35I Adir modeli nedeniyle, Suudi Arabistan’a sağlanacak konfigürasyonun ne ölçüde farklılaşacağı merak konusu.
Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın konuyla ilgili açıklaması da dikkat çekti:
“Bu uçak aynı mı? Bence oldukça benzer olacak.” Bu ifade, Riyad’a verilecek F-35’lerin teknik düzeyi konusunda tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Ekonomik boyut: Yatırım ve sanayi iş birliği
Anlaşma yalnızca platform satışından ibaret değil. Savunma, teknoloji ve altyapı alanlarında geniş kapsamlı ekonomik iş birliği hedefleniyor.
Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman, açıklamasında ülkesinin yatırım vizyonunun büyütüldüğünü belirterek:
“Bugün ve yarın için 600 milyar dolarlık taahhüdümüzü yaklaşık 1 trilyon dolara çıkaracağız. Teknoloji, yapay zekâ, malzeme ve ileri sanayi alanlarında gerçek yatırımlar yapacağız.” ifadelerini kullandı.