Türkçenin ifade gücünden tam olarak yararlanmak, kelimeleri yerli yerinde ve doğru anlamlarıyla kullanmayı gerektirir. Kelimelerin satır aralarındaki anlamlarını bilmek, izlediğimiz veya okuduğumuz içerikleri daha iyi kavramamızı sağlar. Sözlüklerdeki tanımıyla dikkat çeken at var, meydan yok ifadesinin dilimizdeki yeri ve kullanım alanları merak konusudur.
TDK sözlüğüne göre at var, meydan yok ne anlama gelir?
Dil bilgisi kurallarına uygun olarak yapılandırılan at var, meydan yok ifadesi, açık bir tanıma sahiptir. TDK verisi şöyledir.
- "yapacak güç var ancak kullanma imkânı yok" anlamında kullanılan bir söz
At var, meydan yok hakkındaki sık kullanılan atasözleri ve deyimler
Anlatımı kuvvetlendiren ve bu kelimeyi içeren kalıplaşmış sözler TDK verileriyle aşağıdadır.
- Ata arpa yiğide pilav
- Ata binen nalını, mıhını arar
- Ata binersen Allah'ı, attan inersen atı unutma
- Ata da soy gerek, ite de
- At, adımına göre değil adamına göre yürür
- Ata dost gibi bakmalı, düşman gibi binmeli
- Ata et, ite ot vermek
- Ata eyer gerek, eyere er gerek
- At at oluncaya kadar sahibi mat olur
- At beslenirken kız istenirken
- At binenin, kılıç kuşananın
- At binicisine göre kişner
- At bulunur meydan bulunmaz, meydan bulunur at bulunmaz
- At çalındıktan sonra ahırın kapısını kapamak
- At gibi
- Atı alan Üsküdar'ı geçti
- Atı atasıyla, katırı anasıyla
- Atım tepmez, itim kapmaz deme
- Atına bakan ardına bakmaz
- Atın bahtsızı arabaya düşer
- Atın dorusu, yiğidin delisi
- Atını sağlam kazığa bağlamak
- Atın ölümü arpadan olsun
- Atın ürkeği, yiğidin korkağı
- Atın varken yol tanı, ağan varken el tanı
- At ile avrat yiğidin bahtına
- At izi it izine karışmak
- At koşturacak kadar
- At koşturmak
- Atla arpayı dövüştürmek (veya dalaştırmak)
- Atla deve değil
- Atlarını itlerini nallamak
- Atlar nallanırken kurbağalar ayak uzatmaz
- Atlar tepişir, arada eşekler ezilir
- At nalı kadar
- At olur, meydan olmaz (veya bulunmaz), meydan olur (veya bulunur), at olmaz (veya bulunmaz)
- At oynatmak
- At ölür, itlere bayram olur
- At ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır
- At pazarında eşek osurtmuyoruz!
- Atta, avratta uğur vardır
- Attan düşene yorgan döşek, eşekten düşene kazma kürek
- Attan inip eşeğe binmek
- At yedi günde, it yediği günde
- At yiğidin yoldaşıdır
