Türkçenin ifade gücünden tam olarak yararlanmak, kelimeleri yerli yerinde ve doğru anlamlarıyla kullanmayı gerektirir. Gündelik konuşmalarda veya yazılı metinlerde yapılan kelime hataları, anlatılmak istenen düşünceyi zayıflatabilir. TDK'nın güncel yazım kılavuzuna göre ateş basmak deyiminin doğru yazılışı ve anlamı büyük önem arz etmektedir.
TDK'ya göre ateş basmak nedir?
Dilimizin ifade olanakları içinde yer alan bu sözcüğün teknik tanımı ve sözlük karşılığı merak konusudur. TDK sözlüğündeki açıklaması şu şekildedir.
- Kızarmak, sıkılıp başına kan yürümek
Ateş basmak deyiminin doğru kullanım şekilleri
Kelimenin yapısına uygun olarak seçilmiş olan ve kullanımı örneklendiren ifade şöyledir.
- Kızın öpüşlerini hatırlayarak içi ürperdi, yüzüne ateş bastı, yutkundu.
Ateş basmak hakkındaki atasözleri ve deyimler
Resmi kayıtlara göre bu kelimeyle ilişkili pek çok kalıplaşmış söz mevcuttur. Detaylı liste şöyledir.
- (birini) ateşe atmak
- Ateş!
- Ateş açmak
- Ateş almak
- Ateş almaya mı geldin?
- Ateş bacayı (veya saçağı) sarmak
- Ateş çıkmak
- Ateş demekle ağız yanmaz
- Ateş düştüğü yeri yakar
- Ateş etmek
- Ateşe tutmak
- Ateşe vermek
- Ateşe vurmak
- Ateşe vursa duman vermez
- Ateş gibi
- Ateş gibi kesilmek
- Ateş gibi yanmak
- Ateşi başına vurmak
- Ateşi çıkmak (veya yükselmek)
- Ateşi düşmek
- Ateşine yanmak
- Ateşini almak
- Ateşi uyandırmak
- Ateş kesilmek
- Ateş kesmek
- Ateşle barut yan yana (veya bir yerde) durmaz
- Ateşle oynamak
- Ateşler içinde yanmak
- Ateş olmayan yerden duman çıkmaz
- Ateş olsa cirmi kadar yer yakar
- Ateş püskürmek
- Ateş saçmak
- Ateş vermek
- Ateş yağdırmak
