Türkçenin ifade gücünden tam olarak yararlanmak, kelimeleri yerli yerinde ve doğru anlamlarıyla kullanmayı gerektirir. Doğru kelime seçimi, kişisel ifademizi güçlendirirken, yanlış kullanımlar iletişim kazalarına neden olmaktadır. Sıkça araştırılan ateş nedir, Türkçedeki tam karşılığı neyi ifade eder?
Ateş kelimesi ne anlama geliyor? neyi ifade ediyor?
Kelimenin semantik yapısı incelendiğinde, birden çok durumu ifade ettiği görülmektedir. İşte önem sırasına göre kelimenin anlam çeşitliliği.
- isim Yanıcı cisimlerin tutuşmasıyla beliren ısı ve ışık; od, nâr
- Tutuşmuş olan cisim
- Isıtmak, pişirmek için kullanılan yer veya araç
- Patlayıcı silahların atılması
- Genellikle hastalık etkisiyle artan vücut sıcaklığı
- mecaz Öfkeden dolayı oluşan kızgınlık
- mecaz Şiddetli arzu
- mecaz Büyük üzüntü, acı
Ateş cümle içinde nasıl kullanılır?
Anlam çeşitliliğine uygun olarak derlenen ve kullanımı örneklendiren cümle listesi şöyledir.
- Bu eller, vücuda getireceği tesirle duman ve ateş içinde, bütün bir memleketin son feryadını uyandırarak soğuyup donabilirdi.
- Yemeği ateşten indirdim.
- Top ateşi geceye kadar sürdü.
- Ateşi kırktan aşağıya düşmezdi.
- Fırlayıp ayağa kalkmış, bir duvara yaslanarak ateş fışkıran gözlerle onu seyre başlamıştı.
- Nejat Efendi'nin çalışında Peregrini'nin ihtirası, ateşi yoktu.
- İçimin ateşi hiç küllenmedi. Seneler geçtikçe daha alevleniyor. Evlat acısı bu.
Ateş kelimesi içeren atasözleri ve deyimler
Anlatımı kuvvetlendiren ve bu kelimeyi içeren kalıplaşmış sözler TDK verileriyle aşağıdadır.
- (birini) ateşe atmak
- Ateş!
- Ateş açmak
- Ateş almak
- Ateş almaya mı geldin?
- Ateş bacayı (veya saçağı) sarmak
- Ateş basmak
- Ateş çıkmak
- Ateş demekle ağız yanmaz
- Ateş düştüğü yeri yakar
- Ateş etmek
- Ateşe tutmak
- Ateşe vermek
- Ateşe vurmak
- Ateşe vursa duman vermez
- Ateş gibi
- Ateş gibi kesilmek
- Ateş gibi yanmak
- Ateşi başına vurmak
- Ateşi çıkmak (veya yükselmek)
- Ateşi düşmek
- Ateşine yanmak
- Ateşini almak
- Ateşi uyandırmak
- Ateş kesilmek
- Ateş kesmek
- Ateşle barut yan yana (veya bir yerde) durmaz
- Ateşle oynamak
- Ateşler içinde yanmak
- Ateş olmayan yerden duman çıkmaz
- Ateş olsa cirmi kadar yer yakar
- Ateş püskürmek
- Ateş saçmak
- Ateş vermek
- Ateş yağdırmak
Ateş kelimesinin yer aldığı birleşik ifadeler
Sözlük kayıtlarına göre ateş ile ilişkili olan birleşik kelimeler ve tamlamalar aşağıda yer almaktadır.
- Ateş balığı
- Ateş böceği
- Ateş burçları
- Ateş çemberi
- Ateş çiçeği
- Ateş düşürücü
- Ateş gecesi
- Ateş gemisi
- Ateş hattı
- Ateş kayığı
- Ateşkes
- Ateş kırmızısı
- Ateş küre
- Ateşölçer
- Ateş pahası
- Ateş parçası
- Ateş tuğlası
- Ateşten gömlek
- Alabanda ateş
- Çapraz ateş
- Aşk ateşi
- Bar ateşi
- Baraj ateşi
- Batarya ateşi
- Fındık ateşi
- İmha ateşi
- Rum ateşi
- Taciz ateşi
- Yaylım ateşi
