- İtalya'nın Padova kentinde yüzyılı aşkın süredir sürdürülen akşam aperitivo geleneği, aşırı sıcaklar nedeniyle büyük ölçüde sona erdi.
- Padova ve çevresindeki yaklaşık 600 işletmenin yüzde 80'inden fazlası son sıcak hava dalgasında cirolarının yaklaşık yüzde 20 düştüğünü bildirdi.
- Moody's, geçen yaz Avrupa'daki sıcak hava dalgalarının yaklaşık 43 milyar euro ekonomik üretim kaybına neden olduğunu tahmin ediyor.
- Sıcakların yol açtığı ekonomik zararlar yüksek olmasına rağmen sigorta ödemeleri yaklaşık 500 milyon euroda kaldı.
Avrupa, yılın beşinci sıcak hava dalgasıyla mücadele ederken aşırı sıcaklar günlük yaşamın yanı sıra ekonomik faaliyetleri de ciddi biçimde etkiliyor.
Restoran ve kafelerden fabrikalara, tarımdan ulaşıma kadar birçok sektörde verimlilik düşerken işletmelerin maliyetleri artıyor. Tüketicilerin açık havada vakit geçirmekten kaçınması da özellikle turizm ve gıda sektörünü olumsuz etkiliyor.
İtalya'da "aperitivo" bile sıcaktan etkilendi
Aşırı sıcakların ekonomik etkisinin en dikkat çekici örneklerinden biri İtalya'nın Padova kentinde yaşanıyor.
Kentte yüzyılı aşkın süredir sürdürülen, akşam saatlerinde içecek ve atıştırmalıklarla yapılan geleneksel aperitivo buluşmaları, sıcaklıkların yükselmesiyle büyük ölçüde ortadan kalktı.
Normal şartlarda 18.00-19.00 saatlerinde başlayan aperitivo için insanların açık hava mekanlarını tercih etmesi, sıcaklıkların aşırı yükselmesiyle değişti. Müşteriler açık alanlar yerine klimalı kapalı mekanlara yönelirken, dış mekan kapasitesine bağlı işletmelerin gelirleri geriledi.
600 işletmeden 80'inden fazlası gelir kaybı bildirdi
Padova ve çevresinde yaklaşık 600 işletmeyle yapılan ankete göre, işletmelerin yüzde 80'inden fazlası son sıcak hava dalgasında cirolarının yaklaşık yüzde 20 azaldığını bildirdi.
Bölgedeki konaklama ve yeme-içme işletmeleri derneği APPE Padova Başkanı Federica Luni, bu ölçekteki bir gelir kaybının işletmelerin kâr marjlarını tamamen ortadan kaldırabileceğini belirtti.
Sadece müşteri kaybı değil üretim de düşüyor
Sıcak hava dalgalarının ekonomik etkisi restoranlarla sınırlı kalmıyor.
Yüksek sıcaklıklar çalışanların verimliliğini azaltırken, fabrikaların soğutma maliyetlerini artırıyor. Tren seferlerinde gecikmeler yaşanırken tarımsal verim de sıcaklık ve kuraklıktan olumsuz etkileniyor.
Özellikle yüksek sıcaklıklarda uzun süre çalışan personelin üretkenliğini korumasının zorlaşması, işletmelerin toplam üretim kapasitesine yansıyor.
43 milyar euroluk üretim kaybı
Moody's tahminlerine göre, geçen yaz Avrupa'daki sıcak hava dalgaları yaklaşık 43 milyar euro ekonomik üretim kaybına yol açtı.
Buna karşın sıcakların neden olduğu ekonomik zararların yalnızca küçük bir bölümü sigorta sistemi tarafından karşılandı. Sigorta şirketlerinin yaptığı ödemelerin yaklaşık 500 milyon euro seviyesinde kaldığı tahmin ediliyor.
Bu tablo, iklim kaynaklı ekonomik riskler ile mevcut sigorta sisteminin bu riskleri karşılama kapasitesi arasındaki büyük farkı ortaya koyuyor.
Aşırı sıcaklar neden yeterince sigortalanamıyor?
Uzmanlara göre sorunun önemli nedenlerinden biri, aşırı sıcakların geleneksel sigorta sistemlerinde doğrudan sigortalanabilir bir doğal afet olarak değerlendirilmemesi.
Sel veya fırtınanın aksine sıcak hava dalgası çoğu zaman binalarda ya da ekipmanlarda doğrudan fiziksel hasar oluşturmuyor.
Ancak bunun işletmeler açısından sonucu ağır olabiliyor: müşteri sayısının düşmesi, üretimin yavaşlaması, satışların gerilemesi ve operasyonların aksaması ciddi ekonomik kayıplara neden oluyor.
KOBİ'lerin çoğunda iş kesintisi teminatı yok
Avrupa sigorta düzenleyicisi için 2023'te yaklaşık 9 bin küçük ve orta ölçekli şirketle gerçekleştirilen araştırma, koruma açığının boyutunu ortaya koydu.
Araştırmaya göre şirketlerin yalnızca yüzde 28'i mülk sigortası kapsamında iş kesintisi teminatına sahip.
Fiziksel hasar olmadan ortaya çıkan kesintileri de kapsayan iş kesintisi sigortasına sahip şirketlerin oranı ise yalnızca yüzde 17.
Batı Avrupa'da sıcaklık ortalamanın 10 derece üzerine çıktı
Aşırı sıcakların ulaştığı seviyenin boyutu da dikkat çekici. Reuters Climate Monitor verilerine göre Batı Avrupa'da ortalama sıcaklık, 11 Ağustos'ta 1961-1990 döneminin ortalamasının yaklaşık 10 derece üzerine çıktı.
Sıcaklıkların kuraklık, orman yangınları ve su kıtlığıyla birleşmesi ise ekonomik zararların daha da büyümesine yol açıyor.
Şirketlerin yüzde 35'i sıcakları risk olarak görüyor
Çevresel veri platformu CDP'nin takip ettiği şirketlerin yüzde 35'i, sıcak hava dalgalarını faaliyetleri açısından bir risk olarak tanımlıyor.
Risk özellikle imalat, hizmet, altyapı ve gıda sektörlerinde yoğunlaşıyor.
Bu sektörlerde sıcaklık artışları hem çalışanların performansını hem de üretim ve tedarik süreçlerini doğrudan etkileyebiliyor.
Sigorta sektörü yeni ürünlere yöneliyor
Sigorta şirketleri, artan sıcaklık riskine karşı yeni ürünler geliştirmeye başladı.
Bunlardan biri parametrik sigorta. Bu sistemde belirli bir sıcaklık eşiğinin aşılması gibi önceden belirlenmiş bir koşul gerçekleştiğinde, hasarın tek tek hesaplanmasına gerek kalmadan otomatik ödeme yapılabiliyor.
Bu yöntem özellikle sıcaklıkların tarımsal üretimi doğrudan etkilediği alanlarda kullanılmaya başlanırken, ulaşım ve çalışanların korunması gibi sektörlerde de yaygınlaşması bekleniyor.
KBV Research'e göre Avrupa'daki parametrik sigorta pazarının 2031'de 7,93 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
İşletmelerin sıcaklara uyum sağlaması gerekiyor
Uzmanlara göre sigorta sisteminin genişletilmesi tek başına yeterli olmayacak.
İşletmelerin artan sıcaklıklara uyum sağlayabilmek için soğutma sistemlerine yatırım yapması, çalışma alanlarını yeniden tasarlaması ve tedarik zincirlerini iklim risklerine karşı güçlendirmesi gerekiyor.
Aşırı sıcakların artık yalnızca bir sağlık veya çevre sorunu değil, doğrudan ekonomik üretim ve işletmelerin sürdürülebilirliği açısından bir risk haline geldiği belirtiliyor.
Avrupa'nın yeni ekonomik riski: Sıcaklık
Avrupa'da sıcak hava dalgalarının sıklaşması, iklim değişikliğinin ekonomik sonuçlarını daha görünür hale getiriyor.
Padova'da geleneksel aperitivo saatlerinin bile sıcaklık nedeniyle sekteye uğraması, krizin gündelik tüketim alışkanlıklarından sanayi üretimine kadar geniş bir alana yayıldığını gösteriyor.
43 milyar euroluk tahmini üretim kaybı ve yalnızca 500 milyon euroluk sigorta ödemesi, Avrupa ekonomisinin aşırı sıcaklara karşı ciddi bir koruma açığıyla karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.