Avrupa, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrası yaklaşık 1 trilyon dolar değerinde bir enerji maliyeti ile baş etmek zorunda kaldı ama Avrupa'nın enerji krizi daha yeni başlıyor.
Bu kış Avrupa, Rusya'dan ithalat yapamadığından gaz rezervlerini kendisi yenilemek zorunda kalacak ve bu da yakıt tankerlerinde rekabeti artıracak.
Avrupa'da sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithal etmek için daha fazla tesis faaliyete geçse bile, 2026 yılına kadar piyasanın baskı altında olması bekleniyor. Bu da ne yazık ki yüksek fiyatlardan kaçış olmadığı anlamına geliyor.
Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Bruegel'e göre, hükümetler şirketlere ve tüketicilere 700 milyar dolardan fazla yardımla krizin çoğunu karşılarken, olağanüstü hal yıllarca sürebilir. Faiz oranlarının artması muhtemel ve zaten durgunlukta olan ekonomilerle, milyonlarca hane ve işletmeye verilen krizi hafifleten destek giderek daha fazla karşılanamayacak hale gelecek.
Danışmanlık şirketi S-RM'nin yöneticisi Martin Devenish, "Kurtarma paketleri, sübvansiyonlar gibi her şeyi topladığınızda, bu gülünç derecede büyük bir para" dedi. "Önümüzdeki yıl hükümetlerin bu krizi yönetmesi çok daha zor olacak."
Hükümetlerin mali kapasiteleri zaten sıkıntıda ve Avrupa Birliği üye devletlerinin yaklaşık yarısının, gayri safi yurtiçi hasılanın %60'ı aşan borcu var.
Bloomberg tarafından piyasa analizlerinden alınan veriler doğrultusunda, Avrupa'da yaklaşık 1 trilyon dolarlık maliyet bulunmaktadır. Bruegel ve Uluslararası Para Fonu tarafından da bu ay yayınlanan raporlarda talep ve fiyatlardaki artışa bakarak benzer bir tahminde bulunulmuştur.
Dondurucu hava, Avrupa'nın enerji sistemini bu kış ilk kez sarsıyor. Geçen hafta, Almanya'nın şebeke düzenleyicisi, yeterli gaz tasarrufu yapılmadığı ve tüketim seviyeleri de dahil olmak üzere beş göstergeden ikisinin kritik hale geldiği konusunda uyardı.
Tedarik sıkıntısı nedeniyle, işletmelerden ve tüketicilerden kullanımı azaltmaları istendi. Uluslararası Enerji Ajansı'na göre AB, bu yıl gaz talebini 50 milyar metreküp azaltmayı başardı, ancak bölge 2023'te hala 27 milyar metreküplük potansiyel bir açıkla karşı karşıya.
İsveç bankası SEB AB'nin baş emtia analisti Bjarne Schieldrop, en azından önümüzdeki 12 ay için bir öngörüsünde bulunarak, "Gaz almak mutlak bir zorunluluk ve muhtemelen Avrupa'da yaygın bir istifçilik göreceğiz" dedi. Gelecek kışa kadar “AB doğal gaz stoklarını yenileme yarışı başladı”. diye de ekledi.
Avrupa LNG ticaretini arttırmak için yeni yüzer gemilerin açılışını yapsa da özellikle Çin'deki Kovid kısıtlamalarının kalkmasından sonra Çin'in piyasaya dönüşü Avrupa için yeni bir risk teşkil etmekte.
Avrupa'nın tek sorunu Çin değil. Diğer Asya ülkeleri daha fazla gaz tedarik etmek için harekete geçiyor. Bu yıl dünyanın en büyük LNG ithalatçısı olan Japonya, hükümetin alımları sübvanse etmek istemesiyle stratejik bir rezerv oluşturmayı bile düşünüyor.
Avrupa gazının vadeli işlemleri, Temmuz ayında 345 € ile işlem görürken bu yıl megavat-saat başına yaklaşık 135 € civarında. Bloomberg Economics'in baş ekonomisti Jamie Rush'a göre fiyatlar tekrar 210 €'ya yükselirse, ithalat maliyetleri GSYİH'nın %5'ine ulaşabilir. Bu, tahmin edilen durgunluğu bozar ve hükümetlerin müdahalesi gerekli olmak zorunda kalır ve enerji krizinin maliyeti daha da artar.