Gündemi takip ederken rastladığımız bazı kelimeler, sadece bir sözcük olmanın ötesinde dönemin ruhunu yansıtabiliyor. Doğru kelime seçimi, kişisel ifademizi güçlendirirken, yanlış kullanımlar iletişim kazalarına neden olmaktadır. Sözlüklerdeki tanımıyla dikkat çeken ayağına çelme takmak ifadesinin dilimizdeki yeri ve kullanım alanları merak konusudur.
TDK sözlüğüne göre ayağına çelme takmak ne anlama gelir?
Cümle içindeki vurgusuna göre farklı kavramları karşılayabilen bu sözcük için TDK sözlüğünde ayrı ayrı açıklamalar yer almaktadır.
- Biri yürürken ayakları arasına ayak uzatıp düşürmek
- mecaz Birinin işinde yükselmesine engel olmak
- mecaz Sıkıntı vermek
Ayağına çelme takmak cümle içinde nasıl kullanılır?
Anlam çeşitliliğine uygun olarak derlenen ve kullanımı örneklendiren cümle listesi şöyledir.
- Babamla Muazzam ağabeyin yanına koşacakken ayağıma çelme taktı.
- Dün yaptıklarınız, yapmadıklarınız bugün yapacaklarınız konusunda ayağınıza çelme takmasın.
Ayağına çelme takmak hakkındaki atasözleri ve deyimler
TDK'nın güncel veri tabanında, içinde bu kelimenin geçtiği sıralı deyim ve atasözü listesi bulunmaktadır.
- Ayağa düşmek
- Ayağa fırlamak
- Ayağa kaldırmak
- Ayağa kalkmak
- Ayağı (veya ayakları) dolaşmak
- Ayağı (veya ayakları) suya ermek
- Ayağı alışmak
- Ayağı almak
- Ayağı düşmek
- Ayağı düze basmak
- Ayağı gitmemek
- Ayağı ile gelmek
- Ayağına (veya ayaklarına) dolanmak (veya dolaşmak)
- Ayağına (veya ayaklarına) kapanmak
- Ayağına bağ olmak
- Ayağına bağ vurmak
- Ayağına çağırmak
- Ayağına düşmek
- Ayağına geçirmek
- Ayağına gelmek
- Ayağına getirmek
- Ayağına gitmek
- Ayağına ip takmak
- Ayağına kira istemek
- Ayağına sağlık
- Ayağına sıcak su mu, soğuk su mu dökelim?
- Ayağına sıkmak
- Ayağına üşenmemek
- Ayağında donu yok, fesleğen ister (veya takar) başına
- Ayağını (veya ayaklarını) altına almak
- Ayağını (veya ayaklarını) öpeyim
- Ayağını (veya ayaklarını) sürümek
- Ayağını alamamak
- Ayağını bağlamak
- Ayağını çekmek
- Ayağını denk almak
- Ayağını denk basmak
- Ayağını giymek
- Ayağını kaydırmak
- Ayağını kesmek
- Ayağının (veya ayaklar) altında
- Ayağının (veya ayaklarının) altını öpeyim
- Ayağının altına almak
- Ayağının altına karpuz kabuğu koymak
- Ayağının bağını çözmek
- Ayağının bastığı yerde ot bitmez
- Ayağının pabucunu başına giymek
- Ayağının pabucu olamamak
- Ayağının tozu ile
- Ayağının tozunu silmeden
- Ayağının türabı olmak
- Ayağını sıcak tut, başını serin; gönlünü ferah tut, düşünme derin
- Ayağını tek almak
- Ayağını vurmak
- Ayağını yorganına göre uzat
- Ayağı yerden kesilmek
- Ayağı yürüten baştır
- Ayak açmak (veya vermek)
- Ayak almadık taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz
- Ayak almak
- Ayak atmak
- Ayak atmamak
- Ayak ayak üstüne atmak
- Ayak basmak
- Ayak basmamak
- Ayak çekmek
- Ayak değiştirmek
- Ayak diremek
- Ayaklar altına almak
- Ayaklar baş, başlar ayak olmak
- Ayakları geri geri gitmek
- Ayaklarına (veya ayağına) kara su (veya sular) inmek
- Ayaklarının (veya ayağının) ucuna basmak
- Ayakları üstünde durmak
- Ayakları yerden kesilmek
- Ayakları yere değmemek
- Ayak sürümek
- Ayak tutmak
- Ayak uydurmak
- Ayak üstünde olmak
- Ayak vermek
- Ayak yapmak
