İstanbul’un simge yapılarından Ayasofya’nın altında yürütülen restorasyon ve temizlik çalışmaları kapsamında, Bizans dönemine tarihlenen yer altı geçitleri yeniden gündeme geldi. Çalışmalar sırasında yapının altındaki yedi ayrı tünel hattı detaylı biçimde belgeleniyor.
Uzmanlara göre söz konusu tüneller yaklaşık 1500–1600 yıl öncesine, yani 6. yüzyılda inşa edilen Ayasofya’nın ilk dönemlerine uzanıyor. Bu alanların büyük bölümünün drenaj, havalandırma ve altyapı sistemi kapsamında inşa edildiği değerlendiriliyor.
“Yeni keşif” değil, planlı restorasyon
Yetkililer, söz konusu yapıların tamamen bilinmeyen alanlar olmadığını; ancak uzun süredir kapalı veya dolgu altında kalan bölümlerin sistemli bir çalışmayla temizlendiğini belirtiyor. Çalışmalar, hem yapının statik güvenliğini artırmayı hem de tarihsel katmanları kayıt altına almayı amaçlıyor.
Ayasofya’nın yer altı sistemi; bağlantı koridorları, mahzen niteliğinde kapalı mekânlar ve su tahliye kanallarından oluşan karmaşık bir ağ yapısına sahip. Restorasyon sürecinde bu alanların lazer tarama ve dijital modelleme teknikleriyle belgelendiği ifade ediliyor.
Yaklaşık 1 kilometrelik yer altı ağı
Uzmanların verdiği bilgilere göre Ayasofya’nın altındaki geçitler ve bağlantı yolları toplamda yaklaşık bir kilometreye ulaşan bir altyapı sistemini oluşturuyor. Bu durum, Bizans mühendisliğinin yalnızca kubbe mimarisinde değil, yer altı tasarımında da ileri bir teknik seviyeye ulaştığını gösteriyor.
Çalışmaların tamamlanmasının ardından bazı bölümlerin kontrollü şekilde ziyarete açılabileceği de belirtiliyor.