Azerbaycan, Cuma günkü parlamento onayının ardından İsrail'de büyükelçilik açan ilk Şii Müslüman çoğunluk devleti olmaya hazırlanıyor.
The Jerusalem Post'un geçen ay inşaat halinde olduğunu bildirdiği yeni büyükelçilik, ülkede halihazırda bir Turizm Ofisi ve Ticaret Temsilciliği Ofisi bulunan Tel Aviv'de olacak. İsrail ve Azerbaycan'ın 30 yıldır ilişkileri var ve 1993'ten beri Bakü'de bir İsrail büyükelçiliği bulunuyor.
Başbakan Yair Lapid kararı övdü ve Azerbaycan'ı “İsrail'in önemli bir ortağı ve Müslüman dünyadaki en büyük Yahudi topluluklarından birine ev sahipliği yapıyor.
Lapid, "Büyükelçilik açma kararı, ülkeler arasındaki ilişkilerin derinliğini yansıtıyor" dedi. Bu hamle, İsrail hükümetinin Müslüman dünyasıyla güçlü diplomatik köprüler kurma çabalarının meyvesidir."
Bakü'nün kararı , Tahran ile yaşanan gerginliklerin ortasında geldi.
Milletvekili ve Azerbaycan-İsrail parlamento dostluk grubu üyesi Arzu Naghiyev, geçen ay verdiği bir röportajda, İsrail'deki potansiyel büyükelçiliği İran'ın ek bir konsolosluk açması ve Azerbaycan'ın 2020'de savaştığı Ermenistan ile yakın ilişkiler ilan etmesine bağladı.
Büyük bir Azeri azınlığın yaşadığı İran'da devlet televizyonu İsrail ve Azerbaycan'ı tehdit eden bir şarkı yayınladı ve “İsrail... kendi mezarını kendi ellerinle kazma… İran, Azerbaycan bilsin ve bilsin diye bunu ilan ediyor anlıyor... İran'a yanlış bakan herkes yok edilmeli.” sözleri ile tepki çekti.
İran ve Azerbaycan 420 millik bir sınırı paylaşıyor ve İsrail'in kuzey komşusundan İran'a gizli operasyonlar başlattığına dair uzun süredir spekülasyonlar yapılıyor. İran Dışişleri Bakanı Hossein Amir Abdollahian, İsrail'i "Azerbaycan'ın çeşitli bölgelerinde varlığını kurmakla" suçladı, Bakü bunu yalanladı.
Kısa süre sonra İran, sınır boyunca binlerce askerle askeri tatbikat düzenledi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, İsrail'e ait kendi ülkesinde üretilen Harop kamikaze insansız hava araçlarıyla fotoğrafını çektirerek yanıt verdi. Tahran son haftalarda Azerbaycan sınırı yakınında yeni askeri tatbikatlar düzenledi.
İsrail-Azerbaycan ilişkileri
Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, bu yılın başlarında İsrail-Azerbaycan ilişkilerinin 30. yılı şerefine bir mektup yazarak Aliyev'i İsrail'i ziyaret etmeye ve büyükelçilik açmaya davet etti. Azerbaycan, kısmen diğer Müslüman çoğunluklu devletleri kendinden uzaklaştırmak veya İran'ı kışkırtmak istemediği için geçmişte bir büyükelçilik açmakta tereddüt etmişti, ancak İbrahim Anlaşmaları ve Aliyev'in de dahil olduğu İsrail ile Türkiye arasındaki yakınlaşma bunu daha az yaptı Güney Kafkasya ülkesi için bir sorun.
İsrail ve Azerbaycan'ın yakın bir savunma ilişkisi var . Dış haberlere göre Kudüs, Bakü'ye Ermenistan'a karşı savaşında kullanılan İHA'ları tedarik etti . Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü, 2016-2020'de Azerbaycan'ın silah ithalatının %69'unun, İsrail'in o dönemdeki silah ihracatının %17'sini temsil eden İsrail'den geldiğini tespit etti. İsrail'e ithal edilen petrolün yaklaşık %40'ı Azerbaycan'dan gelmektedir.