- Newsom, California'daki idam mahkumlarının tamamının cezalarının müebbet hapse çevrilmesi için karar aldığını duyurdu.
- Düzenleme, eyalette idam cezası bekleyen 548 mahkumu kapsıyor. Mahkumlar serbest bırakılmayacak ve şartlı tahliye hakkı kazanmayacak.
- Newsom yaklaşık yüzde 40'lık bölümün cezasını doğrudan değiştirebilirken, diğer mahkumlar için California Yüksek Mahkemesi'nin onayı gerekiyor.
- İdam cezasına uzun süredir karşı çıkan Newsom, uygulamanın eyaletin değerleriyle ve hukuk sisteminin temelleriyle bağdaşmadığını savundu.
California Valisi Gavin Newsom, eyalette idam cezasına çarptırılan 548 mahkumun cezalarını şartlı tahliye imkânı olmaksızın müebbet hapse çevireceğini açıkladı.
Açıklanan karar, ABD'de bugüne kadar gerçekleştirilen en büyük toplu af ve ceza indirimi girişimi olarak değerlendiriliyor. Düzenlemenin tamamlanması halinde California'daki idam mahkumlarının tamamı idam cezasından çıkarılmış olacak.
Newsom, California halkına hitaben yayımladığı açık mektupta, “Bu adımı atıyorum çünkü devlet eliyle insan öldürmenin California'nın değerleriyle bağdaşmadığına, hukuk sistemimizin temellerini zayıflattığına ve hepimizi değersizleştirdiğine kesinlikle inanıyorum” ifadelerini kullandı.
Karar, mahkumların serbest bırakılması veya suçsuz olduklarının kabul edilmesi anlamına gelmiyor. Cezaları değiştirilecek mahkumlar, yaşamlarının geri kalanını hapiste geçirecek ve şartlı tahliye hakkı elde edemeyecek.
382 mahkum için yüksek mahkeme onayı gerekiyor
Newsom'un kararı, eyaletteki 548 idam mahkumunun tamamını kapsasa da uygulamanın sonuçlanması için yargı onayı gereken dosyalar bulunuyor.
Vali, mahkumların yaklaşık yüzde 40'ının cezasını doğrudan değiştirebilecek. Birden fazla ağır suçtan hüküm giymiş 382 mahkumun cezalarının müebbete çevrilmesi için California Yüksek Mahkemesi'nin onayı gerekiyor.
Bu nedenle kararın tüm mahkumlar açısından kesinleşmesi, yüksek mahkemenin değerlendirmesine bağlı olacak.
California'da 20 yıldır idam cezası uygulanmıyor
ABD'nin en kalabalık eyaleti California, ülkedeki en büyük idam mahkumu nüfusuna sahip. Ancak eyalette 2006 yılından bu yana hiçbir mahkum idam edilmedi.
Newsom, 2019'da göreve geldikten sonra idam cezalarının uygulanmasına yönelik moratoryum ilan etmiş, eyaletteki infazları durdurmuştu. Son kararıyla bu kez idam mahkumlarının cezalarının hukuki statüsünü değiştirmek için harekete geçti.
Vali, idam cezasına uzun süredir karşı çıktığını belirterek uygulamanın hatalı mahkumiyet riski, ırk ayrımcılığı ve yüksek yargılama maliyetleri gibi sorunlar barındırdığını savunuyor.
Karar tartışmalara yol açtı
Newsom'un açıklaması, insan hakları ve idam cezası karşıtı kuruluşlar tarafından desteklenirken, bazı mağdur yakınları ve savcıların tepkisini çekti.
Karara karşı çıkan mağdur aileleri, ağır suçlardan hüküm giyen kişilerin cezalarının değiştirilmesinin kendilerine verilen adalet sözünün ihlali anlamına geldiğini savundu.
Öte yandan idam cezası karşıtı kuruluşlar, uygulamanın masum kişilerin idam edilmesi riskini ortadan kaldırması ve ceza sistemindeki eşitsizlikleri azaltması açısından önemli olduğunu belirtti.
Newsom'un kararı, görev süresinin sona ermesine yaklaşırken attığı son önemli adımlardan biri oldu. Ocak 2027'de valilik görevinden ayrılması beklenen Newsom'un, 2028 başkanlık seçimlerinde Demokrat Parti'den aday olmayı değerlendirdiği belirtiliyor.